Δ.Α.Ο.Κ. Πρέβεζας: Ασφαλή και ποιοτικά τα οπωροκηπευτικά της Πρέβεζας σύμφωνα με τα αποτελέσματα ελέγχων του 2020.

Η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Π.Ε. Πρέβεζας εξέδωσε Δελτίο Τύπου στο οποίο παρουσιάζει αποτελέσματα από ελέγχους που έγιναν το 2020 σε οπωροκηπευτικά της Πρέβεζας για ανίχνευση υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων. Σύμφωνα με αυτά τα πρεβεζάνικα προϊόντα παρουσιάζονται με πολύ χαμηλό ποσοστό παραβάσεων, πράγμα που δείχνει τη συμμόρφωση των παραγωγών με τους κανόνες Ορθής Χρήσης Γεωργικών Φαρμάκων και τις απαιτήσεις της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας.
Ολόκληρο το Δελτίο Τύπου έχει ως εξής:

Πρέβεζα 24-2-2021

Αρ. Πρωτ.: 25680/1340

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

ΘΕΜΑ: ‘Έλεγχοι υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων σε προϊόντα φυτικής προέλευσης’

Οι Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής των Περιφερειακών Ενοτήτων της χώρας εκτελούν κάθε χρόνο πρόγραμμα δειγματοληψιών σε φυτικά προϊόντα (κυρίως νωπά οπωροκηπευτικά) για τον έλεγχο της παρουσίας υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων σε αυτά, σύμφωνα με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία.

Η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Πρέβεζας εκτέλεσε και το 2020 το σχετικό πρόγραμμα δειγματοληψιών σε ποσοστό 100%, όπως και κατά τα προηγούμενα χρόνια.

Με το πέρας του έτους το Εργαστήριο Υπολειμμάτων του Π.Κ.Π.Φ.Π.&Φ.Ε. Θεσσαλονίκης, στο οποίο αποστέλλονται τα δείγματα από την υπηρεσία μας, μας κοινοποίησε απολογιστικά στοιχεία για τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν σε προϊόντα προέλευσης Πρέβεζας, τόσο από την δική μας υπηρεσία όσο και από άλλες υπηρεσίες ανά την Ελλάδα.

Αναλύθηκαν συνολικά σαράντα ένα (41) δείγματα προέλευσης Πρέβεζας από τα κάτωθι προϊόντα:

Τομάτα 10, Αγγούρι 7, Πιπεριά 6, Μελιτζάνα 5, Κολοκύθι 3, Λεμόνι 3, Πατάτα 3, Ελαιόλαδο 2, Πορτοκάλι 1, Σπανάκι 1.

Εντοπίστηκε μόνο ένα (1) δείγμα τομάτας με υπέρβαση ορίων σε υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων.

Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει η σαφής τάση συμμόρφωσης των Πρεβεζάνων παραγωγών με τους κανόνες Ορθής Χρήσης Γεωργικών Φαρμάκων (ΟΧΓΦ) και κατά συνέπεια η ασφάλεια και η ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων φυτικής προέλευσης.

Η Υπηρεσία μας θα συνεχίσει και το 2021 να εκτελεί με συνέπεια το σχετικό πρόγραμμα ελέγχου υπολειμμάτων και συγχρόνως να ενημερώνει και να εκπαιδεύει με κάθε πρόσφορο μέσο τους παραγωγούς και τους λοιπούς εμπλεκόμενους (εμπόρους, συσκευαστές) για την ορθή και ασφαλή χρήση των γεωργικών φαρμάκων.

Θεωρούμε ότι η ασφάλεια των τροφίμων είναι θέμα πρώτης προτεραιότητας για τη δημόσια υγεία και ως Ελεγκτική Αρχή καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια να την υπηρετήσουμε και στην πράξη.

Ο Προϊστάμενος Δ/νσης 

ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΥΓΕΡΗΣ 

Διαβάστε περισσότερα...

Ανησυχητικά ευρήματα επικίνδυνης χημικής ουσίας σε σουσάμι εισαγωγής και προϊόντα σουσαμιού.

Ανησυχητικά για τη δημόσια υγεία είναι τα στοιχεία που προκύπτουν το τελευταίο διάστημα από το σύστημα RASFF της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, και έχουν να κάνουν με την εύρεση επικίνδυνου χημικού επιμολυντή σε σουσάμι και σε προϊόντα που περιέχουν σουσάμι προέλευσης Ινδίας. 

 Τι είναι το RASFF: Το RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed) είναι ένα ευρωπαϊκό πληροφοριακό Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές. Είναι ένα εργαλείο που στοχεύει, στη γνωστοποίηση και την έγκαιρη αντιμετώπιση άμεσων ή έμμεσων κινδύνων για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων που προέρχονται από τρόφιμα ή ζωοτροφές. Συμμετέχουν και τα 27 κράτη μέλη της Ε.Ε., η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων). Η Επιτροπή είναι αρμόδια για τη διαχείριση του δικτύου, ενώ ορίζεται για κάθε κράτος μέλος του δικτύου μια αρμόδια υπηρεσία, που για την περίπτωση της Ελλάδας έχει οριστεί ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ). 

 Το RASFF βοηθάει τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν ένα δημόσιο κίνδυνο έγκαιρα και συντονισμένα. Όταν ένα κράτος μέλος του δικτύου διαθέτει οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με την ύπαρξη σοβαρού άμεσου ή έμμεσου κινδύνου για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων, που προέρχεται από τρόφιμα ή ζωοτροφές, οφείλει να κοινοποιεί αμέσως την πληροφορία στην Επιτροπή. 

 Όλες αυτές οι "αναγγελίες κινδύνου" (Notifications) καταχωρούνται στον ιστότοπο https://webgate.ec.europa.eu/rasff-window/portal/?event=notificationsList&StartRow=1 και είναι ελεύθερα προσβάσιμες σε κάθε ενδιαφερόμενο. 

 Σύμφωνα με το RASFF λοιπόν, τον τελευταίο καιρό παρουσιάζεται πολύ μεγάλος αριθμός ευρημάτων που έχουν να κάνουν με την παρουσία μιας απαγορευμένης και επικίνδυνης χημικής ουσίας σε σουσάμι προέλευσης Ινδίας καθώς και σε μια μεγάλη ποικιλία προϊόντων που έχουν ως βάση ή περιέχουν σουσάμι, όπως ταχίνι, ζύμες για ψωμί, μπάρες δημητριακών, μπισκότα, ακόμα και σοκολάτες! 

 Η ουσία αυτή λέγεται ethylene oxide (ελληνικά: αιθυλενο οξείδιο) και χαρακτηρίζεται ως τοξική και καρκινογόνος μακροπρόθεσμα, σύμφωνα με τον Καν. ΕΚ 1272/2008. Ενώ έχει απαγορευτεί σαν συστατικό των φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην ΕΕ, επιτρέπεται η χρήση της σαν βιοκτόνο κάτω από κάποιες προϋποθέσεις. Και για αυτό όμως υπάρχουν συζητήσεις, για να γίνει πλήρης αντικατάστασή της και από αυτά τα προϊόντα. Το αιθυλενο οξείδιο χρησιμοποιείται σε Τρίτες Χώρες, αντί της θερμοκρασίας σαν παρασιτοκτόνος διαδικασία (fumigant) σε μπαχαρικά, βότανα και σπόρους. Στις ΗΠΑ χρησιμοποιείται από την βιομηχανία μπαχαρικών για να παρεμποδίσει επιμολυντές μικροβιολογικής φύσεως (πχ. Salmonella και E. Coli) και για να μειώσει το μικροβιακό φορτίο σε ζύμες, μύκητες, κολοβακτηρίδια και άλλους παθογόνους μικροοργανισμούς. Τόσο στις ΗΠΑ όσο και στον Καναδά, επιτρέπεται η χρήση του σε τρόφιμα (αποξηραμένα λαχανικά, σησάμι, μπαχαρικά) με μέγιστο όριο υπολειμματικότητας τα 7mg/kg. Αντίθετα στην ΕΕ θεωρείται απαγορευμένο και αντιμετωπίζεται σαν χημικός επιμολυντής με ανώτατο όριο υπολειμματικότητας για τους σπόρους σησαμιού τα 0,05mg/kg (Κανονισμός ΕΚ 396/2005). 

  Τα στοιχεία από τα RASFF των τελευταίων μηνών είναι ανησυχητικά: Σε σύνολο 262 "αναγγελιών" για υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα για το μήνα Νοέμβριο οι 198 αφορούν σουσάμι και παρεμφερή προϊόντα με ethylene oxide! Οι αναγγελίες αυτές αφορούν τόσο απευθείας εισαγωγές σουσαμιού από την Ινδία (σε διάφορες μορφές) όσο και προϊόντα σουσαμιού που κυκλοφορούν εντός της Ε.Ε. Πρόκειται για μια μεγάλη ποικιλία προϊόντων όπως ταχίνι, αρτοσκευάσματα, έτοιμες ζύμες για ψωμί, μπισκότα, μπάρες δημητριακών, μίγματα μπαχαρικών, σοκολάτες κ.ά. 

 Η ίδια περίπου εικόνα εμφανίζεται και το επόμενο χρονικό διάστημα, κατά τους μήνες Δεκέμβριο 2020 και Ιανουάριο 2021. Ήδη μέσα στον Ιανουάριο του 2021 σε σύνολο 62 αναγγελιών για υπολείμματα φυτοφαρμάκων οι 21 αφορούν σουσάμι με ethylene oxide. 

 Οι αναγγελίες αυτές αφορούν εισαγωγή ή διακίνηση προϊόντων σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Μόλις πρόσφατα (5/1/2021) η Ελλάδα έχει καταχωρήσει δύο σχετικές αναγγελίες στο RASFF που αφορούν σουσάμι από Ινδία. Η μία αφορά απόρριψη φορτίου στα σύνορα και η άλλη παρτίδα που κυκλοφορεί ήδη στην εσωτερική αγορά. 

 Ανησυχητικό επίσης είναι το γεγονός ότι πολλά από αυτά τα προϊόντα κυκλοφορούν με ειδική επισήμανση όπως "βιολογικά", "χωρίς γλουτένη" κλπ. και καταναλώνονται από ειδικές ομάδες πληθυσμού, ενώ προϊόντα σουσαμιού όπως το ταχίνι θεωρούνται ως ένα είδος "super food" και κατέχουν περίοπτη θέση στη σύγχρονη διαιτολογία. 

Περισσότερα για το θέμα καθώς και σχετική βιβλιογραφία μπορεί να βρει κανείς ΕΔΩ και ΕΔΩ

Διαβάστε περισσότερα...

Πόσο ασφαλή είναι τα οπωροκηπευτικά που καταναλώνουμε;

Η ερώτηση του τίτλου είναι πολύ γενική και δεν μπορεί να απαντηθεί με μία λέξη γιατί έχει να κάνει με πολλούς παράγοντες, στο παρόν άρθρο όμως θα περιοριστούμε στον πιο σημαντικό (ίσως) παράγοντα κινδύνου, που έχει άμεση σχέση με την ορθή γεωργική πρακτική. Μιλάμε βέβαια για τα υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων (ΦΠΠ) στα νωπά φρούτα και λαχανικά που καταναλώνουμε καθημερινά στην διατροφή μας. 

Πρόκειται ασφαλώς για ένα από τα πιο "πιασάρικα" θέματα διατροφικής επικινδυνότητας με το οποίο ασχολούνται κατά καιρούς τα ΜΜΕ αφού ο πολύς κόσμος έχει ταυτίσει τα προϊόντα της σύγχρονης, εντατικής γεωργίας με τη χρήση, και μάλιστα με την κατάχρηση φυτοφαρμάκων. Τίτλοι όπως "Μας ταϊζουν φυτοφάρμακα", "Ο καρκίνος στο πιάτο μας" και άλλα τρομακτικά παρόμοια κάνουν συχνά-πυκνά την εμφάνισή τους σε έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ με διάφορες αφορμές.
Για την αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων έχει κατηγορηθεί διαχρονικά και ο δικός μας κλάδος, των γεωπόνων, και συγκεκριμένα των συναδέλφων που διατηρούν καταστήματα εμπορίας γεωργικών φαρμάκων, οι οποίοι υποτίθεται ότι για να αυξήσουν το τζίρο τους "φορτώνουν" συχνά τους αγρότες με περιττές ποσότητες φυτοφαρμάκων.
Εμείς δεν θα μιλήσουμε με κραυγές και με συνθήματα αλλά θα παρουσιάσουμε κάποια επίσημα στοιχεία για το πώς έχει η κατάσταση στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.
Στη χώρα μας γίνονται κάθε χρόνο έλεγχοι για υπολείμματα ΦΠΠ οι οποίοι είναι κυρίως τριών ειδών: οι τακτικοί ετήσιοι έλεγχοι στην εσωτερική αγορά, οι έκτακτοι έλεγχοι στην εσωτερική αγορά όταν υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι (π.χ. υπόνοιες μη ορθής χρήσης ΦΠΠ) και οι έλεγχοι που γίνονται στα εισαγόμενα φορτία τροφίμων από τρίτες χώρες, στα σημεία εισόδου της χώρας. Όλοι οι παραπάνω έλεγχοι γίνονται βάσει προγράμματος που καταρτίζει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και εκτελούνται από τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής των Περιφερειών (ΔΑΟΚ) και από τα Περιφερειακά Κέντρα Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου του Υπουργείου (ΠΚΠΦΠ&ΦΕ). Ελέγχους για υπολείμματα ΦΠΠ κάνει και ο ΕΦΕΤ, αλλά κατά κύριο λόγο σε μεταποιημένα προϊόντα. 
Το Υπουργείο συντάσσει κάθε χρόνο ετήσια έκθεση με τα αποτελέσματα των ελέγχων την οποία αποστέλλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ την αναρτά και στο επίσημο site του. 
Το 2017 αναλύθηκαν 2359 δείγματα οπωροκηπευτικών. Από αυτά “μη συμμορφούμενα” δείγματα, δηλαδή δείγματα που είχαν υπέρβαση των επιτρεπόμενων ορίων (MRLs) ήταν μόνο 88 (ποσοστό 3,7%). 
Το 2018 αναλύθηκαν 3198 δείγματα οπωροκηπευτικών. Τα “μη συμμορφούμενα” δείγματα (υπέρβαση των MRLs) ήταν 146 (ποσοστό 4,6%). 
Η αύξηση των “μη συμμορφούμενων” δειγμάτων, τόσο σε ποσοστό όσο και σε απόλυτο αριθμό, οφείλεται, όπως λέει το Υπουργείο, στην μεγάλη αύξηση των δειγμάτων των στοχευμένων ελέγχων. Το 2017 τα “στοχευμένα” δείγματα ήταν 4,5%, ενώ το 2018 26,8% του συνόλου των δειγμάτων. 
Αν πάμε ακόμα πιο πίσω, την τριετία 2014-2016 θα δούμε τα εξής νούμερα: 
2014: Δείγματα 2376, παραβάσεις 43 (1,81%) 
2015: Δείγματα 2425, παραβάσεις 58 (2,39%) 
2016: Δείγματα 2287, παραβάσεις 53 (2,32%)
 Να διευκρινίσουμε εδώ κάτι πολύ σημαντικό που αγνοεί ο περισσότερος κόσμος: η υπέρβαση των MRLs δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το προϊόν είναι επικίνδυνο για τον καταναλωτή. Σε κάθε τέτοιο δείγμα το ΥΠΑΑΤ κάνει στατιστική ανάλυση διατροφικής επικινδυνότητας και μόνο ένα μικρό ποσοστό από αυτά χαρακτηρίζεται ως επικίνδυνο για τον καταναλωτή. Γι’ αυτά ακριβώς τα προϊόντα το ΥΠΑΑΤ δίνει άμεσα οδηγίες προς τις υπηρεσίες που έχουν κάνει τις δειγματοληψίες να προχωρήσουν στα μέτρα που προβλέπει ο νόμος (δέσμευση και καταστροφή τυχόν αδιάθετης παρτίδας και επανέλεγχος του παραγωγού πριν του επιτραπεί η εκ νέου διάθεση προϊόντος στην αγορά). Εννοείται ότι σε όλους τους παραγωγούς στους οποίους διαπιστώνεται υπέρβαση MRLs, ανεξάρτητα αν υπάρχει διατροφική επικινδυνότητα ή όχι, επιβάλλονται οι προβλεπόμενες από το νόμο ποινικές και διοικητικές κυρώσεις. 
Να κλείσουμε με κάποια στοιχεία που αφορούν την περιοχή μας. Θα αναφερθούμε στο έτος 2019, έτος για το οποίο δεν έχουν αναρτηθεί ακόμα από το Υπουργείο τα σχετικά στοιχεία για το σύνολο της χώρας. Το 2019 λοιπόν, στην Π.Ε. Πρέβεζας έγιναν 32 δειγματοληψίες σε διάφορα σημεία πώλησης, χονδρικής και λιανικής. Από αυτές 20 έγιναν από τη ΔΑΟΚ Πρέβεζας και 12 από το ΠΚΠΦΠ&ΦΕ Ιωαννίνων. Από αυτά τα δείγματα μόνο το ένα (1) βρέθηκε με υπέρβαση των MRLs (ποσοστό 3,13%). 
Ας πάμε και στα προϊόντα προέλευσης Πρέβεζας, τα προϊόντα δηλαδή των Πρεβεζάνων παραγωγών. Το 2019 το εργαστήριο του ΠΚΠΦΠ&ΦΕ Θεσσαλονίκης (το ένα από τα 2 επίσημα εργαστήρια της χώρας) ανέλυσε 53 δείγματα οπωροκηπευτικών προέλευσης Πρέβεζας που του στάλθηκαν από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Και στα δείγματα αυτά βρέθηκε μόλις μία (1) υπέρβαση των MRLs (ποσοστό 1,89%), δηλαδή αρκετά κάτω από τον πανελλαδικό μέσο όρο που δίνει το ΥΠΑΑΤ για το έτος 2018.

Διαβάστε περισσότερα...

Κατάσχεση 7 τόνων κηπευτικών από Αλβανία λόγω αυξημένων υπολειμμάτων.

Νέο κρούσμα είχαμε με κηπευτικά από Αλβανία που είχαν υψηλά υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Θυμίζουμε ότι και στις 9 Οκτωβρίου ανακοινώθηκε από το ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (RASFF) ότι οι συνοριακές αρχές της Ελλάδος, κατάσχεσαν παρτίδα πιπεριών και κολοκυθιών από την Αλβανία λόγω υπερβολικής χρήσης φυτοφαρμάκων.

Χθες Πέμπτη (24/10/2019) οι ελεγκτές τροφίμων της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Πειραιά σε συνεργασία με το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ιωαννίνων προχώρησαν στην κατάσχεση κηπευτικών, προέλευσης Αλβανίας, συνολικού βάρους 6.995 κιλών.

Μετά από έλεγχο και εργαστηριακή εξέταση, ανιχνεύτηκαν υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από τα ανώτατα επιτρεπτά όρια.

Ειδικότερα κατασχέθηκαν και καταστράφηκαν:

-401 χαρτοκιβώτια με πιπεριές βάρους 4.687 κιλών,
-250 χαρτοκιβώτια με κολοκυθάκια βάρους 1.751 κιλών και
-67 χαρτοκιβώτια με τοματίνια βάρους 557 κιλών.

Πηγή: agrotypos.gr

Διαβάστε περισσότερα...

Δελτίο Τύπου της ΔΑΟΚ Πρέβεζας για επικίνδυνα υπολείμματα φυτοφαρμάκου σε πατάτες.

Η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Πρέβεζας εξέδωσε πριν από λίγο το ακόλουθο Δελτίο Τύπου:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΘΕΜΑ: ‘Πατάτες με υπολείμματα γεωργικού φαρμάκου σε

συγκέντρωση ανώτερη από τα ανώτατα επιτρεπτά όρια

(MRLs) με διατροφική επικινδυνότητα’

Η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Π.Ε. Πρέβεζας κάνει γνωστά στους καταναλωτές τα εξής:

Σε δείγμα από πατάτες που λήφθηκε από γεωπόνους της Υπηρεσίας στις 20-11-2018 από κατάστημα λιανικής ανιχνεύθηκαν υπολείμματα της δραστικής ουσίας chlorpyrifos (εντομοκτόνο) σε συγκέντρωση πολύ πάνω από τα ανώτατα επιτρεπτά όρια (MRLs).

Από την εκτίμηση του βαθμού διατροφικής επικινδυνότητας που διεξήχθη από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προέκυψε ότι τα επίπεδα αυτά των υπολειμμάτων υπερβαίνουν σε υψηλό βαθμό τους σχετικούς τοξικολογικούς δείκτες οξείας τοξικότητας (ArfD) για όλες τις κατηγορίες των καταναλωτών.

Με βάση τα στοιχεία ιχνηλασιμότητας του δείγματος, αυτό αποτελεί μέρος παρτίδας 1500 κιλών, προέλευσης Ν. Σερρών, η οποία διακινήθηκε στην αγορά της πόλης μας.

Τα στοιχεία της παρτίδας είναι τα εξής:

ΠΑΤΑΤΕΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΚΑΣΑΠΗΣ ΗΛΙΑΣ ΤΗΛ. : 6972258950 GR029829A06675901

ΕΙΔΟΣ : (ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΗ)

ΧΩΡΑ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ : ΕΛΛΑΔΑ – Ν. ΣΕΡΡΩΝ

ΠΟΙΚΙΛΙΑ : ΗΛΕΚΤΡΑ

Α.Μ. ΣΥΣΚΕΥΑΣΤΗ : 62003225

Α.Μ. ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ : 62003225

Καλούνται οι έμποροι που έχουν προμηθευτεί πατάτες της συγκεκριμένης παρτίδας να μην τις διαθέσουν στην κατανάλωση, οι δε καταναλωτές που τις έχουν ήδη προμηθευτεί να μην τις καταναλώσουν.

Σε κάθε περίπτωση η Υπηρεσία θα προχωρήσει σε αυστηρούς ελέγχους στα σημεία πώλησης για τον εντοπισμό τυχόν αδιάθετων ποσοτήτων και την προστασία του καταναλωτικού κοινού.

Ε.Π.

Ο Προϊστάμενος της Δ/νσης

ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΥΓΕΡΗΣ

Διαβάστε περισσότερα...

Με πολιτική παρέμβαση, από κράτη μέλη, επιδιώκεται πανευρωπαϊκή απόσυρση των σκευασμάτων του ζιζανιοκτόνου glyphosate.

Είχαμε παρουσιάσει πρόσφατα άρθρο του βρετανικού "Guardian" στο οποίο εκφράζονταν σοβαρός προβληματισμός για την πρόθεση της Κομισιόν να προτείνει την ανανέωση της έγκρισης του glyphosate. Σήμερα παρουσιάζουμε και την άλλη άποψη που επιχειρηματολογεί υπέρ της πρότασης της Κομισιόν και παράλληλα εξετάζει και τις επιπτώσεις που θα έχει μία πιθανή απαγόρευση του glyphosate για τους Έλληνες αγρότες. Το άρθρο που ακολουθεί είναι από τον ιστότοπο www.agrotypos.gr και υπογράφεται από τον κ. Κ. Ν. Γιαννοπολίτη. Ο κ. Γιαννοπολίτης είναι διευθυντής σύνταξης του περιοδικού Γεωργία-Κτηνοτροφία και έχει διατελέσει Διευθυντής του Τμήματος Ζιζανιολογίας και προϊστάμενος του Εργαστηρίου Χημικής Αντιμετώπισης Ζιζανίων του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, ως τακτικός ερευνητής, από το 1984 μέχρι το 2009 οπότε και συνταξιοδοτήθηκε:   
 
Ορατός είναι πια ο κίνδυνος οι Eυρωπαίοι καλλιεργητές να μην έχουν σύντομα στη διάθεσή τους τα πολλά και ευρέως χρησιμοποιούμενα ζιζανιοκτόνα που περιέχουν τη δραστική ουσία glyphosate. Αυτό διαφάνηκε στις αρχές αυτής της εβδομάδας όταν η Κομισιόν, ακολουθώντας τις διαδικασίες που προβλέπονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, παρουσίασε την πρότασή της για ανανέωση της έγκρισης του glyphosate (λήγει στις 30 Ιουνίου). Στην πρόταση της Κομισιόν εξέφρασαν την αντίθεσή τους οι εκπρόσωποι ορισμένων κρατών-μελών, παρά το γεγονός ότι υπήρχε θετική εισήγηση από την EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων) με τη σύμφωνη γνώμη των εμπειρογνώμων από όλες τις χώρες-μέλη. Το θέμα παραπέμφθηκε σε επόμενη συνεδρίαση στην οποία όλα τα κράτη μέλη έχουν κληθεί να τοποθετηθούν. Ερωτηματικό παραμένει η στάση της Ελλάδας. 
Είναι μια ακόμα περίπτωση που στην ΕΕ για κρίσιμα τεχνικά θέματα επιδιώκεται πολιτική απόφαση αντίθετη στις εισηγήσεις των ειδικών οργάνων και στους προβλεπόμενους κανόνες. Το γεγονός αυτό έχουν ήδη πληρώσει ακριβά οι ευρωπαίοι (και οι Έλληνες) αγρότες με δραματικό περιορισμό των εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων και σύμφωνα με εκτιμήσεις διπλασιασμό του κόστους φυτοπροστασίας στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια.
Αξίζει να διευκρινιστεί ότι όσον αφορά την επικινδυνότητα του glyphosate, μετά τη γνωστή έκθεση του IARC (International Agency for Research on Cancer) για πιθανή καρκινογόνο δράση του, η EFSA με συμμετοχή εμπειρογνωμόνων από όλες τις χώρες-μέλη έχει μελετήσει σε βάθος όλα τα διαθέσιμα στοιχεία. Το συμπέρασμα ήταν ότι η δραστική ουσία glyphosate, αυτή καθαυτή, δεν προκύπτει να έχει καμία πιθανότητα τέτοιας δράσης, η οποία όμως μπορεί να υπάρχει για μια σειρά από βοηθητικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε ορισμένα σκευάσματα του glyphosate. Στην πρόταση της Κομισιόν για επανέγκριση του glyphosate προβλέπεται ο καθορισμός της λίστας των επικίνδυνων βοηθητικών ουσιών και ο έλεγχος για την παρουσία τους πριν την έγκριση των επιμέρους σκευασμάτων.
Η πρόταση της Κομισιόν αφορά την ανανέωση της έγκρισης αποκλειστικά της δραστικής ουσίας glyphosate σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η έγκριση των σκευασμάτων που περιέχουν τη συγκεκριμένη δραστική ουσία γίνεται από τα κράτη-μέλη τα οποία έχουν όλη την ευχέρεια να μην εγκρίνουν σκευάσματα που πιθανόν περιέχουν επικίνδυνες βοηθητικές ουσίες.
Η παύση χρήσης των ζιζανιοκτόνων του glyphosate θα έχει σοβαρότερες επιπτώσεις για τους Έλληνες αγρότες στη δεινή οικονομική κατάσταση που βρίσκονται. Το ΥΠΑΑΤ θα πρέπει να λάβει υπόψη του το γεγονός αυτό και να βασισθεί στη γνώμη των ειδικών επιστημόνων του και μόνο πριν αποφασίσει να συμπράξει σε μια πανευρωπαϊκή απόσυρση της δραστικής ουσίας glyphosate επειδή κάποια σκευάσματα μπορεί να είναι επικίνδυνα (οφείλει να εξετάσει αν υπάρχουν τέτοια σκευάσματα στη χώρα μας και βεβαίως να τα αποσύρει).
Ούτε μπορεί η χώρα μας να ακολουθεί άλλες χώρες που βρίσκουν πιο βολική την πανευρωπαϊκή απόσυρση του glyphosate, από την εξέταση των σκευασμάτων στα οποία θα χορηγήσουν έγκριση. Γατί απλά δεν πρέπει έτσι να παίρνονται αποφάσεις που επηρεάζουν τους αγρότες όλης της Ευρώπης.

Διαβάστε περισσότερα...

Η Ε.Ε. σχεδιάζει να ανανεώσει την άδεια σε δραστική ουσία ζιζανιοκτόνου, παρά τις σοβαρές ενστάσεις της επιστημονικής κοινότητας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να δώσει 15ετή ανανέωση της άδειας στην αμφιλεγόμενη δραστική ουσία glyphosate η οποία έχει θεωρηθεί "πιθανώς καρκινογόνα στους ανθρώπους" από το Διεθνές Γραφείο Έρευνας για τον καρκίνο (IARC) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.). 
 Σύμφωνα με σχέδιο Κανονισμού το οποίο διέρρευσε στα ΜΜΕ, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να ανανεωθεί η άδεια του glyphosate, μετά από μία μακρά περίοδο συζητήσεων και διαβούλευσης, η οποία έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων στο επιστημονικό κόσμο. 
 Το glyphosate είναι η κύρια δραστική ουσία σε πολλά ευρέως χρησιμοποιούμενα ζιζανιοκτόνα, όπως το δημοφιλέστατο Roundup της Monsanto και η χρήση του είναι τόσο διαδεδομένη ώστε στη Βρετανία η ανεύρεση υπολειμμάτων του π.χ. στο ψωμί είναι υπόθεση ρουτίνας. 
  Ο "θεματοφύλακας" της ασφάλειας των τροφίμων στην Ευρώπη, η EFSA (European Food Safety Authority) γνωμοδότησε τον περασμένο Νοέμβριο ότι το glyphosate «είναι απίθανο να είναι καρκινογόνο», κίνηση η οποία καλωσορίστηκε από την αγροχημική βιομηχανία. Η γνωμοδότηση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, αφού 96 διακεκριμένοι επιστήμονες, μεταξύ των οποίων το σύνολο σχεδόν του επιστημονικού επιτελείου της IARC, προχώρησαν στην ασυνήθιστη κίνηση να καλέσουν την Ε.Ε. «να μην λάβει υπόψη της τη γνωμοδότηση της EFSA». 
 Οι επιστήμονες, στην επιστολή που απέστειλαν προς τον Ευρωπαίο Επίτροπο Υγείας Vytenis Andriukaitis, υποστηρίζουν ότι η γνωμοδότηση της EFSA βασίστηκε σε έξι, χρηματοδοτούμενες από την βιομηχανία και εν μέρει μη δημοσιευμένες μελέτες, και «δεν είναι αξιόπιστη γιατί δεν βασίζεται σε επαρκή επιστημονικά δεδομένα». 
 Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα άλλοι 14 επιστήμονες με κείμενό τους στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό «Environmental Health Journal» υποστηρίζουν ότι τα μέγιστα όρια ασφαλούς έκθεσης που έχουν οριστεί από τη νομοθεσία για το glyphosate βασίζονται σε απαρχαιωμένα επιστημονικά δεδομένα. 
 Το προσχέδιο της Επιτροπής αναφέρει ότι υπήρξε ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός σχολίων από το κοινό και από τα κράτη-μέλη κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης. 
 Προτείνει επίσης συγκεκριμένους περιορισμούς στη χρήση του glyphosate. Τα κράτη –μέλη θα μπορούν να επιβάλουν υποχρεωτικά μέτρα μείωσης του κινδύνου από την έκθεση στο glyphosate, όπως π.χ. στολές προστασίας για τους ψεκαστές, και να διασφαλίζουν ότι στα σκευάσματα που θα αδειοδοτούν, το glyphosate θα είναι ακριβώς της ίδιας χημικής σύστασης με την ουσία που εξέτασε η EFSA. 
 Κάνει λόγο ακόμα για την ανάγκη να υπάρξουν περαιτέρω έρευνες για την πιθανότητα το glyphosate να προκαλεί ενδοκρινικές διαταραχές, και οι οποίες «θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τον Αύγουστο». 
 Από την άλλη πλευρά η επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος για την ασφάλεια των τροφίμων της Greenpeace, Franziska Achterberg δήλωσε σχετικά με το θέμα: «Η Monsanto υποστήριζε κάποτε ότι το glyphosate είναι τόσο ασφαλές όσο το κοινό μαγειρικό αλάτι. Τώρα η επιστήμη μας λέει ότι αποτελεί σοβαρή απειλή για την υγεία μας και το περιβάλλον. Εάν αγνοήσουμε τα επιστημονικά δεδομένα για άλλα 15 χρόνια θα το πληρώσουμε ακριβά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει επιτέλους να σχεδιάσει μία στρατηγική εξόδου από τα αγροχημικά». 
 Στις 7 Μαρτίου οι αντιπρόσωποι των Κρατών-Μελών θα κληθούν να ψηφίσουν στις Βρυξέλλες εάν θα δοθεί ανανέωση στην άδεια του glyphosate ή όχι. 

Πηγή: www.theguardian.com  

Διαβάστε περισσότερα...

Αναρτήθηκε σε δημόσια διαβούλευση (έως τις 17/12/2015) το σ/ν για την απαγόρευση καλλιέργειας των Γ.Τ.Ο.

Αναρτήθηκε (στις 9/12/2015) για δημόσια διαβούλευση σχέδιο νόμου με το οποίο διασφαλίζεται η απαγόρευση καλλιέργειας όλων των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Με το σχέδιο νόμου ενσωματώνονται στο εθνικό δίκαιο οι διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/412 «για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/18/ΕΚ όσον αφορά τη δυνατότητα που παρέχεται στα κράτη μέλη να περιορίζουν ή να απαγορεύουν την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) στην επικράτειά τους».

Η έκδοση της εν λόγω οδηγίας που τυπικά ολοκληρώθηκε το Μάρτιο του 2015 αποτελούσε πάγιο αίτημα της Ελλάδας και όλων των κρατών-μελών της ΕΕ που αντιτίθενται στην καλλιέργεια των ΓΤΟ και υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί Ελληνικής Προεδρίας.

Με το παρόν νομοσχέδιο εξασφαλίζεται η δυνατότητα της χώρας να απαγορεύει μονομερώς την καλλιέργεια όλων των ΓΤΟ που λαμβάνουν σχετική άδεια σε ευρωπαϊκό επίπεδο ή είναι υπό αδειοδότηση, με τη αυτόματη ενεργοποίηση των προβλεπομένων από την Οδηγία 2015/412 διαδικασιών. Ταυτόχρονα, για πρώτη φορά, εξασφαλίζεται η πλήρης συμμόρφωση με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου.

Το νομοσχέδιο περιέχει τις διατάξεις της οδηγίας 2015/412/ΕΕ αλλά δεν περιορίζεται σε αυτές. Η πρακτική εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων συνύπαρξης για την αποφυγή ακούσιας επιμόλυνσης των συμβατικών και βιολογικών καλλιεργειών με γενετικά τροποποιημένο φυτικό υλικό είναι αδύνατη στην Ελλάδα με δεδομένο το μικρό μέσο μέγεθος του αγροτικού κλήρου και τη γεωμορφολογία της χώρας.

Η προστασία των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των γεωργικών καλλιεργειών της χώρας, της μελισσοκομίας, των τοπικών γεωργικών δομών και των ακολουθούμενων παραδοσιακών γεωργικών πρακτικών που παρέχουν καλύτερη δυνατότητα συνδυασμού της παραγωγής με τη βιωσιμότητα του οικοσυστήματος, αποτελεί πρωτεύουσας σημασίας εθνική πολιτική για τη χώρα, αλλά επίσης συνάδει και με την περιβαλλοντική και αγροτική πολιτική της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Λαμβάνοντας υπόψη τα γεωμορφολογικά (ορεινός και νησιωτικός χαρακτήρας), περιβαλλοντικά και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά της χώρας καθώς και τις βασικές κατευθύνσεις της γεωργικής πολιτικής και τα χαρακτηριστικά της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με την στάση της κοινής γνώμης και των γεωργών/παραγωγών έναντι της καλλιέργειας ΓΤΟ, θεσμοθετείται η υποχρεωτική «αυτόματη» εφαρμογή της διαδικασίας εξαίρεσης της χώρας από την καλλιέργεια των ΓΤΟ.

Ο Αναπληρωτής Υπουργός κ. Γιάννης Τσιρώνης καλεί όλους τους πολίτες και τους κοινωνικούς φορείς να συμμετέχουν από σήμερα στη δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση επί του σχεδίου νόμου, προκειμένου να καταθέσουν τις προτάσεις τους,  μέχρι και την 17^η Δεκεμβρίου 2015, ώστε να συμβάλλουν στη βελτίωση των διατάξεων της προτεινόμενης ρύθμισης, στον κάτωθι σύνδεσμο, http://www.opengov.gr/home/?cat=42

Πηγή: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα...

Ευρω-«όχι» στις εθνικές απαγορεύσεις γενετικά τροποποιημένων οργανισμών.

Το παρακάτω άρθρο είναι αναδημοσίευση από τον ειδησεογραφικό ιστότοπο www.in.gr. 
Να διευκρινίσουμε ότι αφορά την κυκλοφορία και τη χρήση γενετικά τροποποιημένων τροφίμων και ζωοτροφών, και όχι την καλλιέργεια, για την οποία είχαμε γράψει σχετικά παλαιότερα. 
Να πούμε επίσης ότι στην Ελλάδα, το κύριο γενετικά τροποποιημένο προϊόν που κυκλοφορεί στην αγορά είναι το σογιάλευρο για ζωοτροφή, και ακολουθεί (με μεγάλη διαφορά) το GMO καλαμπόκι για ζωοτροφή. 

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταψήφισε την πρόταση κανονισμού που θα επέτρεπε σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ να περιορίζει ή να απαγορεύει την πώληση και τη χρήση των εγκεκριμένων από την ΕΕ γενετικά τροποποιημένων τροφίμων ή ζωοτροφών (ΓΤΟ) στην επικράτειά τους.

Οι ευρωβουλευτές εξέφρασαν την ανησυχία τους ότι ο κανονισμός θα αποδεικνυόταν ανεφάρμοστος και ότι θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναφορά των συνοριακών ελέγχων μεταξύ των χωρών που τάσσονται υπέρ και αυτών που τάσσονται κατά των ΓΤΟ.

«Η σημερινή ψηφοφορία στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση αυτή θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ σε ό,τι έχει επιτευχθεί έως σήμερα με την ενιαία αγορά» δήλωσε ο πρόεδρος της επιτροπής Περιβάλλοντος Τζιοβάνι Λα Βία.

Ο ίδιος προσέθεσε: «Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών έχουν εκφραστεί σοβαρές ανησυχίες για την έλλειψη μιας μελέτης αντίκτυπου, τη συμβατότητα της πρότασης με την ενιαία αγορά και το κατά πόσο θα ήταν εφικτό να εφαρμοστεί. Δεν υπήρξε καμία αξιολόγηση των ενδεχόμενων συνεπειών ή οποιονδήποτε άλλων επιλογών. Πιστεύω ότι η πρόταση αυτή θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στον γεωργικό τομέα, ο οποίος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις προμήθειες πρωτεϊνών από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Θα είχε επίσης αρνητικές επιπτώσεις στις εισαγωγές. Τέλος, υπάρχουν ανησυχίες και για το κατά πόσο θα μπορούσε στην πραγματικότητα να εφαρμοστεί δεδομένου ότι δεν υπάρχουν συνοριακοί έλεγχοι εντός της ΕΕ».

Η σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για απόρριψη της πρότασης υιοθετήθηκε με 577 ψήφους υπέρ, 75 κατά και 38 αποχές.

Η νομοθετική πρόταση, η οποία θα τροποποιούσε την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ και θα επέτρεπε στα κράτη μέλη να περιορίζουν ή να απαγορεύουν τη χρήση των εγκεκριμένων από την ΕΕ γενετικώς τροποποιημένων τροφίμων και ζωοτροφών στην επικράτειά τους, κατατέθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 22 Απριλίου.

Η Επιτροπή πρότεινε να εφαρμοστεί η πρόταση αυτή κατά τα πρότυπα του ευρωπαϊκού κανονισμού για τους ΓΤΟ που προορίζονται για καλλιέργεια, ο οποία τέθηκε σε ισχύ στις αρχές Απριλίου 2015. Ο κανονισμός αυτός επιτρέπει στα κράτη μέλη να απαγορεύουν την καλλιέργεια εγκεκριμένων από την ΕΕ ΓΤΟ στην επικράτειά τους.

Το Ευρωκοινοβούλιο σημείωνε ότι η ειδοποιός διαφορά είναι ότι ενώ η καλλιέργεια λαμβάνει αναγκαστικά χώρα στο έδαφος ενός κράτους μέλους, το εμπόριο των ΓΤΟ διασχίζει τα σύνορα, πράγμα που σημαίνει ότι μία εθνική απαγόρευση της πώλησης και χρήσης θα ήταν δύσκολο ή και αδύνατο να εφαρμοστεί χωρίς την επαναφορά των συνοριακών ελέγχων στις εισαγωγές.

Από την πλευρά του, ο Επίτροπος για θέματα υγείας και ασφάλειας των τροφίμων ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν προτίθεται να αποσύρει τη νομοθετική πρόταση. 

Διαβάστε περισσότερα...

Υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων και ασφάλεια τροφίμων.

Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στο πρόσφατο (αριθ. 6/2015-25/8/2015) τεύχος του περιοδικού "Γεωργία-Κτηνοτροφία" και είναι του Δρ. χημικού κ. Γιώργου Μηλιάδη (βλ. παραπομπή στο τέλος του κειμένου). Παρουσιάζει με στοιχεία ποιά είναι η κατάσταση σήμερα σε Ελλάδα και Ευρώπη στο θέμα "φυτοφάρμακα και ασφάλεια τροφίμων", χωρίς δραματοποιήσεις αλλά και χωρίς καμία προσπάθεια εξωραϊσμού. Οι υπογραμμίσεις σε κάποια σημεία που θεωρούμε σημαντικά είναι δικές μας.

Υπολείμματα και ανώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα (MRL) 
 «Υπολείμματα» είναι τα ίχνη των φυτοφαρμάκων που παραμένουν στα τρόφιμα και που οφείλονται συνήθως στη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται για την προστασία της γεωργικής παραγωγής. 
 Ανώτατο επίπεδο υπολείμματος (Maximum Residue Level, MRL) είναι το υψηλότερο όριο του υπολείμματος φυτοφαρμάκου που είναι νομικά ανεκτό μέσα ή πάνω στα τρόφιμα ή τις ζωοτροφές, όταν τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα εφαρμόζονται ορθά, σύμφωνα δηλαδή με την ορθή γεωργική πρακτική. 
 H Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθορίζει όρια MRL για όλα τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές προκειμένου οι συγκεντρώσεις των υπολειμμάτων που βρίσκονται σε αυτά να είναι ασφαλείς για τους καταναλωτές και κατά το δυνατόν χαμηλότερες. Τα όρια MRL για όλες τις καλλιέργειες και για όλα τα φυτοφάρμακα βρίσκονται στη βάση δεδομένων της ιστοσελίδας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής http://ec.europa.eu/sanco_pesticides. Τα όρια MRL θεσπίζονται μεν με γνώμονα την προστασία του καταναλωτή, αλλά δε στηρίζονται μόνο σε τοξικολογικά δεδομένα. Για το λόγο αυτό, ένα δείγμα που είναι υπερβατικό των ορίων δεν σημαίνει πως αυτόματα είναι επικίνδυνο για κατανάλωση και προκειμένου να ελεγχθεί η επικινδυνότητα του πραγματοποιείται επιπρόσθετος σχετικός έλεγχος. 

(Πατήστε πάνω στον πίνακα για να τον δείτε σε μεγέθυνση)

 Έλεγχοι υπολειμμάτων στην Ε.Ε. και στην Ελλάδα 
 Οι έλεγχοι υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα στη χώρα μας γίνονται από αρκετά κρατικά και ιδιωτικά εργαστήρια. Σκοπός των κρατικών είναι ο έλεγχος της αγοράς για τη διαπίστωση παραβάσεων, ενώ των ιδιωτικών ο έλεγχος των προϊόντων που ζητάει ο παραγωγός, ο διακινητής, ο έμπορος, ο εξαγωγέας, η βιομηχανία ή ο κάθε ενδιαφερόμενος, προκειμένου να ελέγξει την ασφάλεια των προϊόντων του. 

(Πατήστε πάνω στον πίνακα για να τον δείτε σε μεγέθυνση)

 Οι κρατικοί έλεγχοι για υπολείμματα φυτοφαρμάκων στις χώρες της Ε.Ε. διενεργούνται προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση των τροφίμων με τα νομοθετικά όρια. Από τα αποτελέσματα αυτών των ελέγχων, η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) αξιολογεί την πραγματική έκθεση του καταναλωτή στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων και πραγματοποιεί ανάλυση της χρόνιας και της οξείας επικινδυνότητας για τους ευρωπαίους καταναλωτές. Επειδή όμως ο χρόνος ανάλυσης των δειγμάτων από τα εργαστήρια των επισήμων ελέγχων διαρκεί αρκετές ημέρες ως και μερικές εβδομάδες, τα αποτελέσματα της ανάλυσης υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων γίνονται γνωστά όταν πλέον το μεγαλύτερο μέρος από τα ελεγχόμενα προϊόντα έχει ήδη καταναλωθεί. Έτσι η πραγματοποίηση των αναλύσεων δε στοχεύει στην ενημέρωση του κοινού σχετικά με επικείμενους κινδύνους που σχετίζονται με τα τρόφιμα. Παρέχει όμως στους επιστήμονες τροφίμων:  
 α) μία επιστημονική βάση πληροφοριών για τη λήψη κατάλληλων δράσεων διαχείρισης του κινδύνου σε μελλοντικά προγράμματα παρακολούθησης υπολειμμάτων 
 β) πληροφορίες σχετικά με το ποια φυτοφάρμακα στα τρόφιμα θα πρέπει να ελέγχονται στα προγράμματα παρακολούθησης 
 γ) τυχόν ανάγκη αλλαγής των ανώτατων νομοθετικών ορίων. 
 Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2013 αναλύθηκαν 81.000 δείγματα τροφίμων για έλεγχο υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. Ο μέσος αριθμός φυτοφαρμάκων που ελέγχθηκε σε κάθε δείγμα ήταν 200 ουσίες. Από αυτά τα δείγματα το 70% ήταν προϊόντα παραγόμενα στην Ε.Ε. και το 30% ήταν εισαγόμενα από τρίτες χώρες. 
 Από τα δείγματα αυτά, σε ένα ποσοστό περίπου 54% δεν ανιχνεύθηκαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων, στο 43% βρέθηκαν υπολείμματα εντός των αποδεκτών ορίων, ενώ στο 2,6% βρέθηκαν υπολείμματα πάνω από τα νομοθετικά όρια. Η διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού δειγμάτων με υπολείμματα άνω των ορίων σε Ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, φαίνονται στον Πίνακα 1. 
 Σε ό,τι αφορά στη χώρα μας, τα δείγματα που αναλύθηκαν το 2013 ήταν 2.270 και τα ποσοστά δειγμάτων άνω των ορίων ήταν παραπλήσια με αυτά του Ευρωπαϊκού μέσου όρου όπως φαίνεται στον Πίνακα 1. 
 Η συχνότητα των ελέγχων στις χώρες της Ε.Ε. σχετίζεται με τον πληθυσμό της κάθε χώρας, όμως, όπως φαίνεται στον Πίνακα 2, μερικές μικρές σε πληθυσμό χώρες όπως η Κύπρος αλλά και η Ελλάδα πραγματοποιούν αναλογικά πολύ περισσότερους ελέγχους από μεγάλες σε πληθυσμό χώρες, όπως η Γαλλία, η Ισπανία, ή η Βρετανία. 

 Υπερβάσεις ορίων ανάλογα με την προέλευση και την κατηγορία των προϊόντων 
 Όπως προκύπτει από τους ελέγχους, τα γεωργικά προϊόντα που παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σημαντικά πιο ασφαλή από τα αντίστοιχα που εισάγονται από τρίτες χώρες, εκτός της Ε.Ε., με ποσοστό δειγμάτων άνω των ορίων MRL 1,4% για τα Ευρωπαϊκά προϊόντα και 4,7% για τα προϊόντα τρίτων χωρών. Πάντως, λόγω των εντατικών ελέγχων της Ε.Ε., τα προϊόντα που προέρχονται από τρίτες χώρες παρουσιάζουν, στη διάρκεια των τελευταίων ετών, διαρκή και σημαντική βελτίωση, ως προς τη συμμόρφωσή τους με τα Ευρωπαϊκά όρια MRL. 
 Τα Ελληνικά αγροτικά προϊόντα, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία ελέγχθηκαν, βρέθηκαν να κατέχουν την 8η θέση μεταξύ 31 ευρωπαϊκών χωρών, σε σχέση με τις υπερβάσεις των ορίων υπολειμμάτων. Συγκεκριμένα, το 64,9% των Ελληνικών προϊόντων δεν περιείχαν ανιχνεύσιμα υπολείμματα, το 32,7% περιείχαν υπολείμματα εντός των ορίων και το 2,2% άνω των ορίων MRL. 
 Οι χώρες τα προϊόντα των οποίων βρέθηκαν με τα χειρότερα ποσοστά δειγμάτων άνω των ορίων ήταν η Ισλανδία, η Βουλγαρία, η Πορτογαλία και η Γαλλία. Από τις τρίτες χώρες, αυτές με τα πιο επιβαρυμένα προϊόντα είναι η Ουγκάντα, η Καμπότζη και η Μαλαισία, των οποίων τα προϊόντα έχουν υπερβάσεις των ορίων σε ποσοστό άνω του 30% και ακολουθούν το Βιετνάμ, η Ινδία και η Ταϋλάνδη με ποσοστά υπερβάσεων των ορίων περίπου 15%. Αντίθετα στις καλύτερες θέσεις από τις τρίτες χώρες είναι η Χιλή, η Νέα Ζηλανδία και η Αυστραλία. 
 Από τα νωπά προϊόντα, αυτά με τις συχνότερες υπερβάσεις ορίων είναι τα τροπικά φρούτα, οι μπάμιες, τα αρτυματικά φυτά, το σπανάκι, και τα φυλλώδη λαχανικά. Αντίθετα άλλα προϊόντα όπως το πορτοκάλι και η φράουλα, παρ’ ότι σε αυτά ανιχνεύονται υπολείμματα σε μεγάλη συχνότητα, περίπου 80%, βρίσκονται όμως στις καλύτερες θέσεις από πλευράς υπερβάσεων των ορίων. 
 Συνδυασμοί είδους προϊόντος και χώρας προέλευσης που στο παρελθόν έχουν βρεθεί με σημαντικές υπερβάσεις ορίων MRL, αποτελούν τα αμπελόφυλλα Τουρκίας, οι πιπεριές και τα σταφύλια Ινδίας, κ.ά. 
 Τα μεταποιημένα τρόφιμα εμφανίζουν πολύ καλύτερη εικόνα από τα νωπά προϊόντα σε σχέση με τα υπολείμματα, κάτι αναμενόμενο, αφού οι διαδικασίες μεταποίησης όπως θέρμανση, πλύσιμο, κλπ. απομακρύνουν ή διασπούν ένα μεγάλο μέρος των υπολειμμάτων. Παραμένει όμως ως πρόβλημα το γεγονός ότι στα περισσότερα μεταποιημένα προϊόντα δεν έχουν οριστεί ακόμα όρια MRL από την Ε.Ε. Ως αποτέλεσμα η κάθε χώρα αξιολογεί τα υπολείμματα που ανιχνεύονται στα μεταποιημένα τρόφιμα (κρασί, λάδι, κ.λπ.) και την επικινδυνότητά τους, με βάση τους συντελεστές μεταποίησης του τροφίμου και τις τοξικολογικές τιμές αναφοράς των φυτοφαρμάκων. 
 Οι βρεφικές τροφές αποδείχθηκαν από τους ελέγχους ότι σε ποσοστό 93% είναι ελεύθερες υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας είναι 85%. Αξίζει όμως να επισημανθεί ότι για ορισμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, όπως ο χαλκός ή το spinosad, επιτρέπεται η χρήση τους στη βιολογική γεωργία. Πάντως και στις δύο αυτές κατηγορίες τροφίμων, υπάρχουν δείγματα με υπέρβαση των ορίων MRL. Συγκεκριμένα στις βρεφικές τροφές το ποσοστό αυτό είναι 0,7% και στα προϊόντα βιολογικής γεωργίας 0,8%. 
 Ως προς τα προϊόντα ζωικής παραγωγής, όπως κρέας, γαλακτοκομικά, κ.λπ., η συχνότητα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων που βρίσκεται από τους ελέγχους είναι εξαιρετικά μικρότερη από τα προϊόντα φυτικής παραγωγής. Έτσι το 88% των δειγμάτων ζωικής παραγωγής βρίσκεται ελεύθερο υπολειμμάτων, ενώ το ποσοστό δειγμάτων άνω των ορίων είναι μόλις 0,3%. Έχει όμως ενδιαφέρον το γεγονός ότι στα τρόφιμα αυτά και ιδιαίτερα στους λιπώδεις ιστούς τους, ανιχνεύονται σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις ουσίες που είναι απαγορευμένες από 40 χρόνια, όπως το DDT και οι μεταβολίτες του. Αυτό δείχνει ότι οι ουσίες αυτές είναι πολύ σταθερές στο περιβάλλον και έχουν την τάση να «βιοσυσσωρεύνται», δηλαδή μέσω της τροφικής αλυσίδας να αυξάνεται η συγκέντρωσή τους από τους μικρότερους στους μεγαλύτερους ζωικούς οργανισμούς. 

 Μεγάλο ερωτηματικό η συνεργιστική δράση υπολειμμάτων διαφόρων ενώσεων 
 Ένας σημαντικός παράγων στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, που μέχρι στιγμής δεν αξιολογείται, είναι η «συνεργιστική» τους δράση, η ταυτόχρονη δηλαδή ύπαρξη σε ένα τρόφιμο υπολειμμάτων πολλών διαφορετικών φυτοφαρμάκων. Για παράδειγμα, στη χώρα μας έχουν ανιχνευθεί σε ένα δείγμα υπολείμματα 28 διαφορετικών φυτοφάρμακων. Μέχρι σήμερα η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταλήξει στον τρόπο εκτίμησης της επικινδυνότητας ενός τέτοιου δείγματος. Ακόμα και αν όλα τα φυτοφάρμακα που υπάρχουν στο δείγμα αυτό είναι εντός των ορίων MRL, η επικινδυνότητά του για κατανάλωση δεν μπορεί να εκτιμηθεί, αφού δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί για τη συνύπαρξη των φυτοφαρμάκων, πόσο μάλλον να συνεκτιμήσει τη συνύπαρξη και άλλων χημικών ρυπαντών, όπως πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, βαρέα μέταλλα, μυκοτοξίνες, διοξίνες. Τα δείγματα με πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων αντιστοιχούν σε περίπου 30% των ελέγχων. 

 Συνιστώμενα μέτρα 
 Όσον αφορά στα μέτρα που πρέπει να παίρνει ένας παραγωγός, η ορθολογική χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και η αυστηρή τήρηση των κανόνων ορθής γεωργικής πρακτικής είναι θεμελιώδους σημασίας. 
 Για τον παραγωγό αλλά και για τον έμπορο, μεταποιητή ή διακινητή των αγροτικών προϊόντων, ο έλεγχος πριν από κάθε μεταποίηση ή διακίνηση του προϊόντος, του εξασφαλίζει ότι θα γνωρίζει τα επίπεδα των υπολειμμάτων στο προϊόν του και έτσι θα προλάβει πιθανές ποινικές ρήτρες ή επιστροφή του προϊόντος. Ο έλεγχος αυτός μπορεί ακόμα να προλάβει τυχόν απόρριψη ολόκληρου φορτίου αντί για την απόρριψη μιας μόνο παρτίδας που περιέχει υπολείμματα πάνω από τα όρια και η οποία αποτελεί μέρος του συνολικού φορτίου. Το ίδιο ακριβώς ισχύει για τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του προϊόντος. Είναι προφανές πως οι έλεγχοι αυτοί αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε περιπτώσεις ειδικών κατηγοριών τροφίμων όπως οι παιδικές τροφές που έχουν αυστηρότερα όρια και τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας στα οποία δεν επιτρέπονται υπολείμματα φυτοφαρμάκων. 
 Σε σχέση με τα μέτρα που πρέπει να παίρνει ο καταναλωτής για την προστασία του: 
 –– Δεν πρέπει να μειώσει την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, αφού είναι γνωστές οι ωφέλειες τους στην υγεία.
 –– Πρέπει να είναι σχολαστικός στους κανόνες υγιεινής, να πλένει δηλαδή τα φρούτα και τα λαχανικά με άφθονο νερό και όπου είναι εφικτό με πράσινο σαπούνι (π.χ. μήλα, ντομάτες, κλπ.), οπότε απομακρύνεται σημαντικό μέρος των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. 
 –– Να ξεφλουδίζει τα φρούτα, όπως το μήλο, το αχλάδι, ή να απομακρύνει τα εξωτερικά φύλλα λαχανικών, όπως το μαρούλι, το λάχανο, αφού ένα σημαντικό μέρος των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων παραμένει εκεί. 
 --Να καταναλώνει τρόφιμα κατά το δυνατόν σε μεγάλη ποικιλία και από διαφορετικούς προμηθευτές, ώστε να διασπείρει τυχόν κινδύνους. 

Ο Δρ. Γιώργος Μηλιάδης είναι Χημικός, Τεχνικός Διευθυντής και υπεύθυνος του Τομέα Φυτοφαρμάκων των εργαστηρίων Food Allergen Laboratories σε Αθήνα, Κρήτη, και Κύπρο. Διετέλεσε επί 30 έτη προϊστάμενος του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο,εμπειρογνώμων του Γραφείου Τροφίμων & Κτηνιατρικών (FVO) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αντιπρόεδρος τεχνικής επιτροπής και αξιολογητής του Ε.ΣΥ.Δ. για τη διαπίστευση εργαστηρίων σύμφωνα με τα πρότυπα ISO 17025 και ISO 17043.

Διαβάστε περισσότερα...

Ανακοίνωση της ΔΑΟΚ Πρέβεζας: Ορθές πρακτικές συγκομιδής και αποθήκευσης του καλαμποκιού για την αποφυγή εμφάνισης μυκοτοξινών.

Οι μυκοτοξίνες  είναι ίσως ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για την υγεία του ανθρώπου και των ζώων στις αποθηκευμένες ζωοτροφές. 

Η ανάπτυξή τους έχει να κάνει τόσο με τις συνθήκες συγκομιδής του καρπού όσο και με τις συνθήκες αποθήκευσης της έτοιμης ζωοτροφής.

Με αφορμή ότι διανύουμε την περίοδο συγκομιδής του αραβοσίτου, η ΔΑΟΚ Πρέβεζας έβγαλε την παρακάτω Ανακοίνωση για την ενημέρωση παραγωγών, κτηνοτρόφων αλλά και των επιχειρήσεων διακίνησης ζωοτροφών:

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 

Με αφορμή ότι διανύουμε περίοδο συγκομιδής του αραβοσίτου και οι κλιματολογικές συνθήκες (υγρασία, θερμοκρασίες) ευνοούν την ανάπτυξη μυκήτων, η ΔΑΟΚ ΠΕ Πρέβεζας επισημαίνει τα εξής στους παραγωγούς και διακινητές αραβοσίτου για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου εμφάνισης μυκοτοξινών: 
-να αποφεύγεται η μηχανική ζημιά των σπόρων κατά τη συγκομιδή (έλεγχος και ρύθμιση των μηχανημάτων) να γίνεται γρήγορα η αποξήρανση των σπόρων και τον κατάλληλο χρόνο, ώστε να μειωθεί το ποσοστό υγρασίας τους σε ασφαλή επίπεδα (12-13%) και να γίνεται παρακολούθηση του ποσοστού καθόλη τη διάρκεια της ξήρανσης. 
-καθαρός εξοπλισμός (απομάκρυνση σκόνης και ξένων υλών από φορτηγά, σιλό κλπ) 
-καθαροί και κλειστοί χώροι αποθήκευσης ώστε να αποτρέπουν την είσοδο βροχής - εντόμων - πουλιών - τρωκτικών (δίχτυα σε παράθυρα), καλή κυκλοφορία του αέρα σε όλο το χώρο για διατήρηση χαμηλής θερμοκρασίας και χαμηλών επιπέδων σχετικής υγρασίας 
-καθάρισμα των τοιχωμάτων των αποθηκευτικών χώρων από προσκολλημένο υλικό (αποφυγή «ανάμματος») 
-μυοκτονίες-απεντομώσεις από εγκεκριμένα συνεργεία καθώς τρωκτικά και έντομα προκαλούν μηχανικές βλάβες στους σπόρους ευνοώντας την προσβολή από μύκητες, αυξάνουν τα επίπεδα θερμοκρασίας και υγρασίας ενώ τα περιττώματά τους είναι υποστρώματα για ανάπτυξη μυκήτων 
-συστηματικός οπτικός έλεγχος για παρουσία μούχλας 
-διατήρηση αποθεμάτων σιτηρών για μικρά χρονικά διαστήματα όταν δεν υπάρχουν ειδικά σχεδιασμένοι χώροι ιδίως στις κτηνοτροφικές μονάδες 
-χρήση μυκοστατικών ουσιών (πχ οργανικά οξέα) 
-τακτική δειγματοληψία για χημικές αναλύσεις για μυκοτοξίνες 
 Η υπηρεσία μας είναι στη διάθεση των παραγωγών για περισσότερες διευκρινήσεις. 
 Οι μυκοτοξίνες είναι τοξικές ουσίες που παράγονται από μύκητες και δημιουργούν προβλήματα τόσο στον άνθρωπο όσο και στα ζώα και είναι δυνατόν να περάσουν και σε ζωικά προϊόντα και κυρίως στο γάλα. 

Ο Αναπληρωτής Προϊστάμενος

                                                           της Διεύθυνσης

                                                              Ιωάννης Αυγέρης 

Διαβάστε περισσότερα...

Ζειά: Το "υπερδημητριακό" των αρχαίων Ελλήνων και άλλες διαδικτυακές ανοησίες...

Τα τελευταία 2-3 χρόνια κυκλοφορεί ευρύτατα στο ελληνικό διαδίκτυο η "είδηση" για την περίφημη Ζέα ή Ζειά το δημητριακό των αρχαίων Ελλήνων από το οποίο υποτίθεται ότι έφτιαχναν το ψωμί τους, και το οποίο απαγορεύτηκε από τον Ελευθέριο Βενιζέλο το 1928, και μάλιστα κατ' εντολή ξένων κέντρων εξουσίας. Επειδή το κακό έχει πάρει διαστάσεις, τελευταία μάλιστα ξεφυτρώνουν και πολλά "ειδικά" καταστήματα που πουλάνε αλεύρι και προϊόντα Ζειάς, θεωρούμε σκόπιμο σαν επιστημονικός φορέας να ξεκαθαρίσουμε τι επιτέλους είναι αλήθεια και τι ψέμα γύρω από το θέμα αυτό. Ας δούμε όμως πρώτα τι λέει ο μύθος που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο σε διάφορα "έγκυρα" και λιγότερο έγκυρα site:
   "Το ψωμί που τρώμε από το Σιτάρι έχει τελείως διαφορετικές πρωτεΐνες στηρίξεως από το ψωμί από τη Ζειά. Εδώ ακριβώς έγκειται και η διαφορά τους. Εις το Σιτάρι υπάρχει άφθονη η γλουτένη. Η γλουτένη είναι μία ισχυρή κόλλα και χρησιμοποιείται ως φυσική κόλλα υπό των ανθρώπων στην καθημερινή ζωή των. Η γλουτένη όμως ως πρωτεΐνη – στηρίξεως- (συγκόλλησις) των πρωτεϊνών του εγκεφάλου διά την δημιουργίαν τής μνήμης είναι καλή μεν, διότι δημιουργεί ισχυράν μνήμην, αλλά περιορισμένην, διότι συγκολλά περισσότερες πρωτεΐνες των απαιτουμένων και περιορίζει το απόθεμα αυτών. Αποτέλεσμα είναι να περιορίζει την μνήμην εις πολύ λίγες εικόνες. Έτσι καταστρέφει την φαντασίαν και το δημιουργικό πνεύμα. Είναι δε εγκληματική, διότι έμμεσα καταστρέφει την υγείαν και το πνεύμα, την πρόοδον και τον πολιτισμόν του ανθρώπου. Η γλουτένη του σιταριού καταστρέφει την ύγείαν, το πνεύμα, την μεγαλοφυίαν, τον πολιτισμόν της ανθρωπότητος, διότι ως ισχυρή κόλλα επικολλάται εις τα τοιχώματα όλων των αγγείων που διέρχεται, πεπτικούς σωλήνες, έντερα, φλέβες, αρτηρίες κ.λπ. Ένεκα τούτου παρακωλύει την σωστήν πέψιν, κενώσεις και κυκλοφορίαν του αίματος, με τις αντίστοιχες επιβαρύνσεις εις την υγείαν...
 Οι αρχαίοι δεν έτρωγαν ψωμί από σιτάρι. Το σιτάρι το είχαν ως τροφή των ζώων και το ονόμαζαν πυρρό. Έτρωγαν μόνον ψωμί από Ζειά ή Κριθάρι και εν ανάγκη μόνον από κριθάρι ανάμεικτο με Σιτάρι. Ο Μέγας Αλέξανδρος έτρεφε την στρατιάν του μόνο με Ζειά, διά να είναι οι άνδρες του υγιείς και πνευματικά ανεπτυγμένοι. Αν οι αρχαίοι Έλληνες έτρωγαν ψωμί από σιτάρι δεν θα είχαν τόσο υψηλήν πνευματικήν ανάπτυξιν...   
 ...Μόλις οι κοσμοκράτορες εδιάβασαν αυτήν την έκθεσιν της επιτροπής, δίδουν εντολή το 1928 να αναιρεθεί αμέσως η καλλιέργεια Ζειά στην Ελλάδα και μόνον στην Ελλάδα...  ...Ναι αλλά πώς θα το επιτύχουν αυτό; Αμέσως δίδουν εντολήν εις το τέκνον των, τον Βενιζέλο να επιστρέψει στην Ελλάδα και να εξαφανίσει την Ζειά. Οπότε βλέπουμε τον Βενιζέλο να επιστρέφει στην Ελλάδα μετά από 8 χρόνια αυτοε­ξορίας του, να ανασκουμπώνεται και να ορμά σαν λέων κατά της Ζειάς...  ... Προς το τέλος του 1928 ο “Εθνάρχης” μας Βενιζέλος, προφανώς μετά από κάποια εντολή, με της Αμύνης τα Παιδιά, τυφλά εις τον νουν και την κρίσιν, και διψασμένα το πώς να ευχαριστήσουν καλλίτερα τον αρχηγόν των εκήρυξαν τον πόλεμον κατά της Ζειάς και εφορμήσαντες ακαταμάχητοι, ενίκησαν νίκην λαμπράν και εις βραχύτατον χρόνον 4 ετών δεν υπήρχε εις την Ελλάδα ούτε ένα σπυρί Ζειάς για σπόρο. Είπαν εις τον λαό ότι η Ζειά είναι ζωοτροφή, δι’ αυτό τα λεξικά την γράφουν έκτοτε ζωοτροφή και ότι είναι βλαβερή στην υγεία. Αυτό το πρόβαλαν έντονα τα ΜΜΕ και σε 4 χρόνια εξηφανίσθη η Ζειά."
  Τα παραπάνω τερατώδη έχουν δημοσιευτεί εδώ. Αν νομίζετε ότι παρόμοια κείμενα κυκλοφορούν μόνο σε περιθωριακούς ιστότοπους που αρέσκονται στις θεωρίες συνωμοσίας δείτε και μία αναπαραγωγή του μύθου (αν και με επιφυλάξεις) από ιστότοπο μεγάλης εμβέλειας. Δυστυχώς, και παρά τις απίστευτες τερατολογίες που περιέχουν κείμενα σαν και το παραπάνω, υπάρχουν άνθρωποι, ακόμα και μορφωμένοι, που τα πιστεύουν. Ακόμα χειρότερα, υπάρχουν άνθρωποι που ακριβοπληρώνουν προϊόντα ζειάς, προκειμένου να απολαύσουν τα ευεργήματα αυτής της ...υπερτροφής των αρχαίων Ελλήνων. Ας δούμε λοιπόν τι είναι αλήθεια από όλους αυτούς τους ισχυρισμούς.  
 Αν οι αρχαίοι έφτιαχναν ψωμί από ζειά, θα αρκούσαν μερικές παραπομπές σε αρχαίους συγγραφείς. Αν ο Μεγαλέξαντρος έτρεφε με ζειά τη στρατιά του, σε κάποια πρωτογενή πηγή θα πρέπει να είναι καταγραμμένο. Και βέβαια, αν ο Βενιζέλος εν έτει 1928, δηλαδή τότε που ζούσαν οι πατεράδες πολλών από εμάς, ή έστω οι παππούδες μας, έκανε τόσο μεγάλη εκστρατεία, να ξεριζώσει μια καλλιέργεια που βέβαια θα πρέπει να καλλιεργούνταν σε χιλιάδες και χιλιάδες στρέμματα (αφού υποτίθεται πως όλο το ελληνικό ψωμί φτιαχνόταν από ζειά!) και να την αντικαταστήσει με μιαν άλλη, αυτή η κοσμογονική αλλαγή δεν θα έπρεπε να καταγραφτεί κάπου; Δόξα τω Θεώ, στην εποχή μας υπάρχουν ονλάιν δυο-τρεις εφημερίδες του 1928, γιατί δεν μας δείχνουν οι υποστηρικτές της απίθανης αυτής θεωρίας, έστω ένα άρθρο από την “έντονη εκστρατεία” των ΜΜΕ εναντίον της Ζειάς; 
 Η απάντηση είναι απλή: διότι δεν υπάρχει άρθρο. Και δεν υπάρχει άρθρο διότι δεν υπήρξε εκστρατεία. Και δεν υπήρξε εκστρατεία, επειδή όλο αυτό το παραμύθι ελάχιστους κόκκους αλήθειας περιέχει. 
 Ο κόκος της αλήθειας είναι ότι πράγματι η ζειά αναφέρεται από τους αρχαίους συγγραφείς αλλά όλες σχεδόν οι αναφορές βεβαιώνουν ότι οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τη ζειά σα ζωοτροφή (και τα δρωμένα τ΄ άλογα ξεζέψαν απ΄ τ΄ αμάξι, και στ΄ αλογήσα τα παχνιά τα δέσαν, και τους βάλαν να φάνε ζειά ανακατευτή με κάτασπρο κριθάρι.) (Οδύσσεια δ 41. μετάφραση Α. Εφταλιώτη). Τη ζειά λοιπόν οι αρχαίοι δεν την έτρωγαν αλλά την έδιναν στα ζώα! Και για να μην υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι αυτή η τακτική συνεχίστηκε και στα επόμενα χρόνια, διαβάζουμε στον Θεόφραστο (Φυτών ιστορία 8.9.2.5) ότι η ζειά, που την εξετάζει μαζί με άλλα φυτά που χρησιμοποιούνται για ζωοτροφές, είναι “προσφιλής πάσι τοις ζώοις”. 
 Είναι δύσκολο να αποφανθούμε με βεβαιότητα ποιο σημερινό δημητριακό είναι η αρχαία ζειά. Αυτό συμβαίνει πολύ συχνά με τα φυτά της αρχαιότητας, διότι μπορεί η ίδια λέξη να δηλώνει κατά περιόδους διαφορετικό φυτό. Όσοι πάντως πλασάρουν ζειά (παράδειγμα), υποστηρίζουν ότι η αρχαία ζειά είναι το δίκοκκο σιτάρι (Triticum dicoccum). Το Triticum dicoccum μαζί με το Triticum monococcum και το Triticum spelta είναι τα τρία αρχέγονα είδη σιταριού από τα οποία έχουν προέλθει όλα σχεδόν τα σημερινά καλλιεργούμενα είδη και ποικιλίες σιταριού, και κυρίως το Triticum aestivum και Triticum durum (μαλακό και σκληρό σιτάρι) που καλλιεργούνται σχεδόν αποκλειστικά στην Ελλάδα. Ωστόσο, αυτό το σιτάρι σαφώς και έχει γλουτένη, επομένως δεν μπορεί να έχει τις… μαγικές ιδιότητες που του αποδίδονται. Ο Γ. Γεννάδιος, στο μνημειώδες Φυτολογικό λεξικό του, γραμμένο το 1914, καταλήγει (σελ. 401) ότι η Ζειά των αρχαίων ήταν μια ποικιλία σόργου, και ότι η Όλυρα, που επίσης αναφέρεται συχνά σε αρχαίες πηγές, και που ο Θεόφραστος τη διαχωρίζει από τη Ζειά, αν και άλλοι συγγραφείς τα θεωρούν συνώνυμα, ήταν άλλη ποικιλία σόργου. 
  Η δεύτερη πτυχή του παραμυθιού, ότι τάχα το 1928 οι Έλληνες έφτιαχναν ψωμί από ζειά και μόνο μετά την… άγρια καταστολή της ζειάς από τον Βενιζέλο άλλαξαν γνώμη είναι πολύ εύκολο να ανασκευαστεί. Αρκεί να ανοίξουμε ένα οποιοδήποτε βιβλίο γραμμένο πριν από το 1928, για να δούμε πώς έφτιαχναν το ψωμί. Για παράδειγμα, στη Γεωργική και οικιακή οικονομία του πρωτοπόρου Γρηγ. Παλαιολόγου, γραμμένη γύρω στα 1830, βλέπουμε ποιες ποικιλίες σιταριού καλλιεργούνταν τότε στην Ελλάδα και τι ψωμί έδινε η καθεμιά. Ή, στην Συνέκδημο υγιεινή του Πύρλα (1864) στη σελ. 115: "ο εκ σίτου άρτος είναι η προτιμοτέρα φυτική τροφή". Καταντάει κωμικό, να πρέπει να επικαλείσαι πηγές για τα αυτονόητα, ότι 1+1=2 ή ότι ψωμί φτιάχναν από σιτάρι. 
 Υπάρχει όμως και μία τρίτη παράμετρος σε όλον αυτό το μύθο: η γλουτένη και οι καταστρεπτικές της ιδιότητες για τον άνθρωπο! Όσοι έχουν έστω και ελάχιστες γνώσεις βιοχημείας καταλαβαίνουν αμέσως ότι οι ισχυρισμοί πως η γλουτένη δρά ως ισχυρή κόλλα που ...συγκολλά τις πρωτεΐνες του εγκεφάλου και εναποτίθεται στα αγγεία, είναι επιεικώς για τα πανηγύρια. Το μόνο πρόβλημα που μπορεί να προκαλέσει σε ορισμένους η γλουτένη (πολύ μικρό ποσοστό του γενικού πληθυσμού με γενετική προδιάθεση) είναι η γωστή δυσανεξία στη γλουτένη (κοιλιοκάκη) που εκδηλώνεται με εντερικά και στομαχικά προβλήματα. 
 Αν κάποιοι θέλουν να τρώνε ψωμί από δίκοκκο σιτάρι, ή από Triticum spelta (στα γερμανικά Dinkel) που το αλεύρι του εισάγεται από τη Γερμανία και κοστίζει πανάκριβα, και μάλιστα να το διαφημίζουν σε ιστοτόπους μεγάλης εμβέλειας, είναι δικαίωμά τους, αλλά ας μη μπλέκουν στη μέση τον Βενιζέλο και ας μη διαστρεβλώνουν την ιστορία. Και κυρίως ας μην το πλασάρουν σαν "ψωμί χωρίς γλουτένη" γιατί αυτό είναι καθαρή απάτη και παραπλάνηση του κοινού! Οι Έλληνες δεν έφτιαχναν ποτέ ψωμί από ζειά, η αρχαία ζειά χρησιμοποιόταν για ζωοτροφή, το 1928 οι Έλληνες έφτιαχναν ψωμί από σιτάρι και συνέχισαν και μετά και η περίφημη εκστρατεία του Βενιζέλου κατά της ζειάς δεν συνέβη ποτέ. (Σκάνδαλο αλεύρων συνέβη επί Βενιζέλου, αλλά αφορούσε την τιμή του ψωμιού, όχι την αντικατάσταση του αλευριού ζειάς από σιτάλευρο!) 

Σημείωση συντάκτη: Μεγάλο μέρος του παραπάνω άρθρου προέρχεται από τον ιστότοπο http://sarantakos.wordpress.com/2013/10/10/zeia/
Η αναδημοσίευση έγινε με την άδεια του αρθρογράφου τον οποίο και ευχαριστούμε.

Διαβάστε περισσότερα...