Ολοκληρωμένη διαχείριση παθογόνων ελαιόκαρπου για την παραγωγή ελαιόλαδου υψηλής προστιθέμενης αξίας

Το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων σας προσκαλούν στην  2η Επιστημονική Εσπερίδα που πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον Σύλλογο Γεωπόνων Πρέβεζας στο πλαίσιο του επιχειρησιακού σχεδίου με τίτλο:

«Ολοκληρωμένη διαχείριση παθογόνων ελαιόκαρπου για την παραγωγή ελαιόλαδου υψηλής προστιθέμενης αξίας»

Τετάρτη 14 Μαΐου 2025 στις 19.30, «Θεοφάνειος Αίθουσα Τέχνης» Πρέβεζα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

19:30–19:45     Προσέλευση – Χαιρετισμοί

19:45–20:00    Γλοιοσπόριο της ελιάς και συνέργεια του δάκου στην μόλυνση του παθογόνου – Κίνδυνος από εισβλητικά είδη στην καλλιέργεια της ελιάς: η περίπτωση της Ξυλέλας

(Ε. Παπλωματάς, Καθηγητής, Εργ. Φυτοπαθολογίας Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΓΠΑ)

20:00–20:15    HQoliveoil: Μελέτη επιδημιολογίας του γλοιοσπορίου με ποσοτικοποίηση βιομάζας παθογόνου σε φυτικούς ιστούς ελιάς

(Γ. Πάτσης, Συμβασιούχος Ερευνητής Γεωπόνος, Εργ. Φυτοπαθολογίας ΓΠΑ) 

20:15–20:30    Μελέτη ποιότητας ελαιολάδου Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2023

(Α. Μπαδέκα, Αν. Καθηγήτρια, Εργ. Χημείας Τροφίμων, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)

20:30–20:45    Ερωτήσεις – Συζήτηση 

20:45–21:00    Επίδειξη μοριακών τεχνικών ανίχνευσης γλοιοσπορίου

Διαβάστε περισσότερα...

Οδηγός ορθών πρακτικών στην παραγωγική διαδικασία του ελαιολάδου.

Η συγκομιδή της ελιάς βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και η παραγωγή ελαιολάδου φέτος προβλέπεται καλή, τόσο στην Π.Ε. Πρέβεζας όσο και πανελλαδικά. 

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξέδωσε πρόσφατα έναν επικαιροποιημένο "Οδηγό ορθών πρακτικών στην παραγωγική διαδικασία του ελαιολάδου" και τον απέστειλε σε όλες τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της χώρας. 

Ο οδηγός περιλαμβάνει όλες τις διαδικασίες της παραγωγικής διαδικασίας του ελαιολάδου, ξεκινώντας από τον αγρό και τη συγκομιδή του καρπού, την μεταφορά του στο ελαιοτριβείο και όλη την διαδικασία παραγωγής (παραλαβή, καθαρισμός, μάλαξη, διαχωρισμός και παραλαβή του ελαιολάδου, αποθήκευση).

Το Υπουργείο έχει αναρτήσει τον οδηγό στην ιστοσελίδα του. 

Ανεβάζουμε και εδώ τον οδηγό για την ενημέρωση κάθε ενδιαφερόμενου, παραγωγών, ελαιοτριβέων αλλά και καταναλωτών. 

ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ.

Διαβάστε περισσότερα...

ΕΦΕΤ: Διακίνηση νοθευμένου - μη ασφαλούς ελαιολάδου.

Νοθευμένο ελαιόλαδο εντοπίστηκε από τον Ε.Φ.Ε.Τ. να κυκλοφορεί στην αγορά, όπως ενημερώνει με σχετική χθεσινή του ανακοίνωση ο Οργανισμός. Στην πραγματικότητα πρόκειται για σπορέλαιο τεχνητά χρωματισμένο, που επισημαίνεται και πωλείται ως εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.

Ολόκληρη η Ανακοίνωση του Ε.Φ.Ε.Τ. έχει ως εξής: 

Ο Ε.Φ.Ε.Τ., συνεχίζοντας τους ελέγχους για την προστασία των καταναλωτών και της αυθεντικότητας του Ελληνικού Ελαιολάδου, εντόπισε δίκτυο μη σύννομης διακίνησης νοθευμένου - μη ασφαλούς ελαιολάδου. Ειδικότερα, η Περιφερειακή Διεύθυνση του Ε.Φ.Ε.Τ. Κεντρικής Μακεδονίας, σε συνεργασία με τη Χημική Υπηρεσία Κεντρικής Μακεδονίας που διεξήγαγε την χημική ανάλυση, διαπίστωσε την εμπορία προϊόντος το οποίο, ενώ επισημαίνεται ως εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, είναι στην πραγματικότητα σπορέλαιο τεχνητά χρωματισμένο, άγνωστης προέλευσης.

Συγκεκριμένα πρόκειται για προϊόν το οποίο επί της συσκευασίας του φέρει τις ενδείξεις:

«Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο» και «Produced and packed by Spiliopoulos George

Chania Creta – 2012015/ AB – EL 40663 – Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από 31-12-2019».

Σημειώνεται ότι όλες οι ανωτέρω ενδείξεις είναι ψευδείς και αποσκοπούν στην παραπλάνηση των καταναλωτών.

Καλούνται όσοι έχουν ήδη προμηθευτεί το ανωτέρω προϊόν (φωτογραφία κάτωθι), να μην το καταναλώσουν.

Επισημαίνεται για άλλη μια φορά στους καταναλωτές:

- να προσέχουν την ετικέτα του ελαιολάδου που πρόκειται να αγοράσουν όπου, εκτός της ονομασίας πώλησης του προϊόντος και των πληροφοριών για την κατηγορία του ελαιολάδου, πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφεται και ο αλφαριθμητικός αριθμός έγκρισης της μορφής EL-40-_ _ _ o οποίος είναι χαρακτηριστικός της μονάδας τυποποίησης,

- να αποφεύγουν την αγορά ελαιολάδου από πλανόδιους και ανώνυμους πωλητές

και

- στην περίπτωση υποψίας λόγω ανεπαρκούς επισήμανσης, δελεαστικής τιμής ή οργανοληπτικών χαρακτηριστικών του ελαιολάδου να επικοινωνούν με τον ΕΦΕΤ στο 11717.

- φωτογραφίες νοθευμένων ελαιολάδων είναι καταχωρημένες στην ιστοσελίδα του ΕΦΕΤ, στο πεδίο ΑΡΧΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ – ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΝΟΘΕΙΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Οι δε επαγγελματίες του χονδρικού ή λιανικού εμπορίου ελαιολάδου θα πρέπει να επιλέγουν με προσοχή τους προμηθευτές τους, διασφαλίζοντας τα πραγματικά τους στοιχεία τα οποία επιβεβαιώνουν την αξιοπιστία τους (διεύθυνση επιχείρησης, εγκαταστάσεις παραγωγής, εγκυρότητα τιμολογίων και άλλων παραστατικών) και τη νομιμότητα της διαδικασίας αγοραπωλησίας. Επισημαίνεται ότι σε περίπτωση μη συμμορφώσεων φέρουν, σύμφωνα με το νόμο, ευθύνη για την οποία μπορεί να τους επιβληθούν ποινικές και διοικητικές κυρώσεις.

Διαβάστε περισσότερα...

Εκδήλωση-Παρουσίαση του βιβλίου "Το Ελαιόλαδο" από το Σύλλογο Γεωπόνων Πρέβεζας, την Παρασκευή 2 Μαρτίου.

Εκδήλωση διοργανώνει ο Σύλλογος Γεωπόνων Πρέβεζας, την ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018 και ώρα 8:00 μ.μ. στη ΘΕΟΦΑΝΕΙΟ ΑΙΘΟΥΣΑ στην Πρέβεζα.

Η Εκδήλωση θα περιλαμβάνει την παρουσίαση της Εγκυκλοπαίδειας ελαιοκομίας "Το Ελαιόλαδο", ένα βιβλίο που εκδόθηκε πρόσφατα από τη "Άξιον Εκδοτική" και θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση για το ελαιόλαδο και την ελαιοκαλλιέργεια.
Την παρουσίαση του βιβλίου θα κάνει ο Βασίλης Ζαμπούνης, γεωργοοικονομολόγος, εκδότης του περιοδικού "Ελιά και Ελαιόλαδο" και υπεύθυνος του ιστότοπου olivenews.gr.
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο γεωπόνος Τάσος Γάτσιος.

Η εγκυκλοπαίδεια ελαιοκομίας "Το Ελαιόλαδο" αποτελεί μια επιστημονική-εκλαϊκευμένη έκδοση για το εθνικό μας προϊόν, το ελαιόλαδο, και είναι αποτέλεσμα συλλογικής δουλειάς διακεκριμένων Ελλήνων και ξένων επιστημόνων. Καλύπτει με σφαιρικό τρόπο το σύνολο του αντικειμένου "Ελιά-Ελαιόλαδο" ξεκινώντας από ιστορικά και πολιτισμικά στοιχεία για την ελαιοκαλλιέργεια, την εγκατάσταση του ελαιώνα, έδαφος, κλίμα, καλλιεργητικές πρακτικές και φροντίδες, φυτοπροστασία, συγκομιδή, ελαιοποίηση, τυποποίηση, εμπορία και φτάνοντας μέχρι τις τελευταίες εξελίξεις στην Κοινή Οργάνωση Αγοράς ελαιόλαδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Περισσότερα για το βιβλίο μπορείτε να δείτε εδώ.

Δείτε εδώ την αφίσα-πρόσκληση της εκδήλωσης.

Διαβάστε περισσότερα...

Δρομολογούνται οι διαδικασίες πιστοποίησης δύο επιχειρήσεων για την παραγωγή ελαιολάδου Π.Γ.Ε. "Πρέβεζα".

Θετικές φαίνεται να είναι οι εξελίξεις που έχουν να κάνουν με την "τύχη" του ελαιολάδου Π.Γ.Ε. "Πρέβεζα". Όπως έχουμε γράψει και παλιότερα το ζητούμενο στην όλη υπόθεση είναι να βρεθούν επιχειρήσεις (ελαιοτριβεία και συσκευαστήρια) να πιστοποιηθούν για την παραγωγή και διάθεση στην αγορά του ελαιόλαδου Π.Γ.Ε. "Πρέβεζα" γιατί σε διαφορετική περίπτωση κινδύνευε να χαθεί το σήμα. Η κατοχύρωση του συγκεκριμένου ελαιόλαδου χρονολογείται στο μακρινό 1993 και έκτοτε δεν έχει κυκλοφορήσει συσκευασμένο προϊόν στην αγορά, με αποτέλεσμα να υπάρξουν προειδοποιητικές "συστάσεις" από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι θα αφαιρεθεί το σήμα αν συνεχίσει να υφίσταται αυτή η κατάσταση.
Φαίνεται ότι τελικά ο κίνδυνος αυτός απομακρύνεται, αφού δύο επιχειρήσεις του Νομού Πρέβεζας, ένα ελαιοτριβείο-συσκευαστήριο και ένα συσκευαστήριο ελαιολάδου έχουν υποβάλει τους σχετικούς φακέλους για την ένταξή τους στο Π.Γ.Ε.
Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες μας, κλιμάκιο του Agrocert βρίσκεται αυτές τις μέρες στην Πρέβεζα, προκειμένου να ελέγξει τους χώρους και τις εγκαταστάσεις των συγκεκριμένων επιχειρήσεων, ώστε να προχωρήσει η διαδικασία της πιστοποίησής τους.
Αναλυτικά για την ιστορία και τις προδιαγραφές του ελαιολάδου Π.Γ.Ε. "Πρέβεζα" μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Διαβάστε περισσότερα...

Πιστοποίηση ελαιολάδων ΠΟΠ/ΠΓΕ- Μέρος 2ο: Το ελαιόλαδο ΠΓΕ "ΠΡΕΒΕΖΑ" και οι ποιοτικές του προδιαγραφές.

Σε πρόσφατο άρθρο μας (αναδημοσίευση από αντίστοιχο άρθρο του περιοδικού "ΔΗΜΗΤΡΑ") είχαμε αναφερθεί στην κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στη χώρα μας σε ό,τι αφορά τα ΠΟΠ-ΠΓΕ Ελαιόλαδα, καθώς και τη διαδικασία που απαιτείται για την έγκριση ενός ελαιολάδου ως προϊόν ΠΟΠ ή ΠΓΕ. Στό σημερινό άρθρο θα δούμε τα σχετικά με το ελαιόλαδο ΠΓΕ "ΠΡΕΒΕΖΑ", το οποίο έχει κατοχυρωθεί επισήμως με Υπουργική Απόφαση από το 1993! Εδώ μπορείτε να δείτε και το σχετικό ΦΕΚ. 
 Με τον όρο ΠΓΕ (Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης) εννοούμε ένα προϊόν:
 α) το οποίο κατάγεται από συγκεκριμένο τόπο, περιοχή ή χώρα 
 β) του οποίου ένα συγκεκριμένο ποιοτικό χαρακτηριστικό, η φήμη ή άλλο χαρακτηριστικό μπορεί να αποδοθεί κυρίως στη γεωγραφική του προέλευση, και 
 γ) του οποίου ένα τουλάχιστον από τα στάδια της παραγωγής εκτελείται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής. 
  Όλα αυτά καθιστούν το συγκεκριμένο προϊόν μοναδικό ως προς τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά και από τη στιγμή που θα γίνει η καταχώρισή του στην επίσημη εφημερίδα της Ε.Ε. κανένας άλλος εκτός της συγκεκριμένης περιοχής δεν μπορεί να παράγει και να διαθέτει στην αγορά το προϊόν αυτό με το συγκεκριμένο όνομα. 
 Η διαδικασία με την οποία καταχωρείται ένα προϊόν στον κατάλογο προϊόντων ΠΟΠ-ΠΓΕ είναι περιληπτικά η εξής: 
 1. Ο ενδιαφερόμενος (συνήθως κάποια Ομάδα Παραγωγών, Συνεταιρισμός ή Επιχείρηση) καταθέτει Αίτημα Αναγνώρισης προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στο οποίο εξηγεί λεπτομερώς την ιδιαιτερότητα του προϊόντος και τον τρόπο παραγωγής του. 
 2. Ο φάκελος διαβιβάζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία τον αξιολογεί. 
 3. Σε περίπτωση θετικής αξιολόγησης δημοσιεύεται σε ΦΕΚ αλλά και στην επίσημη εφημερίδα της Ε.Ε. η καταχώριση του προϊόντος και οι προδιαγραφές του και το προϊόν εγγράφεται στον σχετικό κοινοτικό κατάλογο. 
 4. Από τη στιγμή που το προϊόν έχει καταχωρηθεί ο AGROCERT καλεί τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις που εμπλέκονται στην παραγωγή, συσκευασία και διακίνηση του προϊόντος να υποβάλλουν αίτηση πιστοποίησης, και τις εγγράφει στο σχετικό Μητρώο που τηρεί. 
 5. Οι πιστοποιημένες επιχειρήσεις ξεκινούν την παραγωγή, συσκευασία και διάθεση στην αγορά του συγκεκριμένου προϊόντος, και χρησιμοποιούν τα αναγνωρισμένα σήματα και λογότυπα του AGROCERT. 
 6. Είναι αυτονόητο ότι στην πορεία μπορούν και άλλες επιχειρήσεις, εκτός των αρχικώς εγκριθέντων, να πιστοποιηθούν και να παράξουν το προϊόν, εφόσον τηρούν τις σχετικές προδιαγραφές. 
 
 Το αίτημα για την καταχώριση του ελαιολάδου ΠΓΕ «ΠΡΕΒΕΖΑ» υποβλήθηκε το 1993 από την Ε.Α.Σ. Πρέβεζας η οποία την εποχή εκείνη ήταν ο μεγαλύτερος και ο σημαντικότερος φορέας συγκέντρωσης και εμπορίας ελαιολάδου στην περιοχή. Το προϊόν και οι προδιαγραφές όπως καταχωρήθηκαν στο σχετικό ΦΕΚ, περιγράφονται ως εξής: 
   Προδιαγραφές του ελαιολάδου ΠΓΕ «ΠΡΕΒΕΖΑ» 
 1. Ή ένδειξη «ΠΡΕΒΕΖΑ» Π.Γ.Ε. (Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την περιγραφή παρθένου ελαιολάδου που παράγεται από την ποικιλία ελιάς Λιανολιά Κερκύρας στα διοικητικά όρια των Δημοτικών και Τοπικών Κοινοτήτων: Καμαρίνας, Κρυοπηγής, Ριζών, Λυγιάς-Βράχου, Χειμαδιού, Μιχαλιτσίου, Νικόπολης, Φλαμπούρων, Ωρωπού, Λούρου, Μύτικα, Λούτσας, Μυρσίνης, Νέας Σινώπης, Νέας Σαμψούντας, Καναλίου, Καστροσυκιάς, Αρχαγγέλλου και Μεγαδέντρου. 
 2. Η μεταποίηση του ελαιοκάρπου σε ελαιόλαδο γίνεται σε ελαιοτριβεία των ανωτέρω αναφερόμενων διαμερισμάτων. 
 3. Ο ελαιόκαρπος για παραγωγή παρθένου ελαιολάδου «ΠΡΕΒΕΖΑ» Π.Γ.Ε. πρέπει να πληροί τις εξής προϋποθέσεις: 
 α. Προέρχεται από ελαιώνες στους οποίους η καταπολέμηση του δάκου γίνεται με δολωματικούς ψεκασμούς από το έδαφος, με βιολογικές μεθόδους ή χωρίς καμία καταπολέμηση 
 β. Η συλλογή του ελαιοκάρπου γίνεται με μάδημα (με τη χρήση κτενών). 
 γ. Η μεταφορά του ελαιοκάρπου στα ελαιοτριβεία γίνεται με πλαστικά τελάρα διάτρητα ή σάκους από φυτικά υλικά χωρητικότητας 30-50 κιλών. 
 δ. Ο ελαιόκαρπος για επεξεργασία δεν περιέχει ξένες ύλες, δεν πρέπει να έχει δακοπροσβολές σε ποσοστό μεγαλύτερο του 5% και δεν πρέπει να περιέχει αλλοιωμένους καρπούς (σπασμένες ελιές, σάπιες κλπ.) σε ποσοστό μεγαλύτερο του 5% 
ε. Η επεξεργασία του ελαιοκάρπου στα ελαιοτριβεία γίνεται εντός τριών (3) ημερών κατ’ ανώτατο όριο από τη συλλογή του. 
στ. Η επεξεργασία του ελαιοκάρπου γίνεται σε κλασικά ή φυγοκεντρικά ελαιοτριβεία που διασφαλίζουν θερμοκρασίες μικρότερες από 30οC της ελαιόπαστας κατά τη μάλαξη καθώς και σε όλες τις άλλες φάσεις επεξεργασίας. 
 4. Δεν δικαιούται της προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης «ΠΡΕΒΕΖΑ» Π.Γ.Ε. παρθένα ελαιόλαδα που προέρχονται από ανάμιξη με ελαιόλαδα κατωτέρων κατηγοριών. 
 5. Το παρθένο ελαιόλαδο «ΠΡΕΒΕΖΑ» Π.Γ.Ε. έχει κιτρινοπράσινο χρώμα και φρουτώδη γεύση και άρωμα. 

  Οι εμπορικές «περιπέτειες» του ελαιολάδου «ΠΡΕΒΕΖΑ» Π.Γ.Ε. 
 Όπως αναφέραμε και παραπάνω, μετά την καταχώρηση ενός προϊόντος πρέπει να ακολουθήσει η πιστοποίηση των επιχειρήσεων εκείνων που θα το παράξουν και συσκευάσουν, στην περίπτωσή μας δηλαδή ελαιοτριβεία και συσκευαστήρια ελαιολάδου. Τα ελαιοτριβεία με την σειρά τους για να πιστοποιηθούν πρέπει να εξασφαλίσουν συνεργασία με συγκεκριμένους παραγωγούς οι οποίοι δεσμεύονται να τηρήσουν τα σχετικά με τις ορθές πρακτικές καλλιέργειας, συλλογής και μεταφοράς, όπως περιγράφονται στο ΦΕΚ. Όλη αυτή η «αλυσίδα» ποτέ δεν λειτούργησε ολοκληρωμένα στην περίπτωση του ελαιολάδου «ΠΡΕΒΕΖΑ» Π.Γ.Ε. με αποτέλεσμα να μην βγει ποτέ στην αγορά τελικό προϊόν. 
 Το 2010 κάτι άρχισε να «κινείται» στην όλη υπόθεση, αφού πιστοποιήθηκαν 5 ελαιοτριβεία του Νομού για την παραγωγή ελαιολάδου ΠΓΕ «ΠΡΕΒΕΖΑ». Και πάλι όμως η προσπάθεια έμεινε στη μέση, αφού δεν υπήρχε πιστοποιημένο συσκευαστήριο. Το 2013 τα 4 από τα 5 ελαιοτριβεία έχασαν την πιστοποίησή τους αφού δεν ανανέωσαν τη σχετική διαδικασία και μόνο ένα (1) ανανέωσε την πιστοποίηση για άλλα τρία (3) χρόνια, μέχρι το 2016. Στο τέλος του 2015 το ΥΠΑΑΤ ενημέρωσε τη ΔΑΟΚ Πρέβεζας και την …ανύπαρκτη πλέον Ε.Α.Σ. ότι η ονομασία «ΠΡΕΒΕΖΑ» Π.Γ.Ε. κινδυνεύει να χαθεί, αφού επί τόσα χρόνια από την καταχώρισή της δεν έχει βγει τελικό προϊόν στην αγορά. Στις αρχές του 2016 υποβλήθηκε αίτηση προς τον AGROCERT για την πιστοποίηση επιχείρησης συσκευασίας-τυποποίησης ελαιολάδου. Μέχρι αυτή τη στιγμή που μιλάμε, η αίτηση είναι σε εκκρεμότητα και φυσικά ελαιόλαδο Π.Γ.Ε. «ΠΡΕΒΕΖΑ» δεν έχει κυκλοφορήσει στην αγορά, με τον κίνδυνο της απώλειας του σήματος να είναι πάντα υπαρκτός. 
 Θετικό πάντως είναι το γεγονός ότι τελευταία εκδηλώθηκε ενδιαφέρον και από δεύτερο ελαιοτριβείο του Νομού να μπει στη διαδικασία της πιστοποίησης και συγχρόνως να επεκτείνει τη δραστηριότητά του και στον τομέα της συσκευασίας, μία διαδικασία πάντως που θα πάρει αρκετό χρόνο μέχρι να υλοποιηθεί.

Διαβάστε περισσότερα...

Πιστοποίηση ελαιολάδων ΠΟΠ/ΠΓΕ (Μέρος 1ο-Διαδικασία και στατιστικά στοιχεία).

Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύτηκε στο τελευταίο τεύχος του τριμηνιαίου περιοδικού "ΔΗΜΗΤΡΑ" που είναι έκδοση του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού ΔΗΜΗΤΡΑ. Όλα τα σχετικά στοιχεία και οι εικόνες είναι της Γενικής Διεύθυνσης Διασφάλισης Ποιότητας Αγροτικών Προϊόντων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ: 

 Η Ελλάδα κατέχει την 5η θέση σε καταχωρήσεις προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά την Ιταλία (276), τη Γαλλία (223), την Ισπανία (184) και την Πορτογαλία (133). Οι ελληνικές καταχωρισμένες ενδείξεις ΠΟΠ και ΠΓΕ είναι 103. Ειδικότερα, αυτές αφορούν: 
-30 ελαιόλαδα 
-21 τυριά (ΠΟΠ) 
-32 φρούτα-λαχανικά-ξηρούς καρπούς 
-11 επιτραπέζιες ελιές 
-2 κρέατα (ΠΟΠ) 
-7 λοιπά 
 Μετά την αναγνώριση ενός προϊόντος ως ΠΟΠ ή ΠΓΕ, εκδίδεται σχετική ευρωπαϊκή ή/και εθνική νομοθεσία, στην οποία περιγράφονται οι προδιαγραφές σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να παράγεται, να συσκευάζεται και να διακινείται το συγκεκριμένο προϊόν. Στο πλαίσιο αυτής της νομοθεσίας, καθώς και της γενικότερης νομοθεσίας που διέπει τα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ καλείται, μετά από αίτηση ενδιαφέροντος να πιστοποιήσει επιχειρήσεις για την παραγωγή ή/και τη συσκευασία ή/και την εμπορία συγκεκριμένων προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ. Η βασική νομοθεσία για τα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ συνοψίζεται παρακάτω: 
 - ΚΑΝ (ΕΕ) 1151/2012 (αντικατέστησε τον ΚΑΝ(ΕΚ) 510/2006) 
  -Κατευθυντήριες γραμμές (2010/C 341/03) 
 -ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 664/2014 
  -ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 665/2014 
  -ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 668/ 
 -ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 1169/2011 
 -ΚΥΑ 261611/22.03.2007, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει 
 -Κανονισμός Ελέγχου & Πιστοποίησης Προϊόντων  
   ΠΟΠ/ΠΓΕ (AGROCERT ΠΟΓ-R-01/4) 
 -ΥΑ ή Κανονισμός ΕΕ για την αναγνώριση του ΠΟΠ ή ΠΓΕ προϊόντος 
 (Η σχετική νομοθεσία υπάρχει και online στην ιστοσελίδα του Agrocert ) 

 Η διαδικασία που ακολουθεί μία επιχείρηση προκειμένου να ενταχθεί στο σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης ΠΟΠ/ΠΓΕ για παραγωγή ή/και συσκευασία ή/και εμπορία ΠΟΠ/ΠΓΕ προϊόντος, φαίνεται στο παρακάτω σχήμα: 

 Η αίτηση για ένταξη στο σύστημα, καθώς και άλλες πληροφορίες και έντυπα/αρχεία που αφορούν τα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ, διατίθενται στην ιστοσελίδα www.agrocert.gr. 
 Στο σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ δύναται να ενταχθούν επιχειρήσεις που παράγουν, επεξεργάζονται ή μεταποιούν προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ (π.χ. ελαιουργεία), τυποποιούν/συσκευάζουν γεωργικά προϊόντα ή/και τρόφιμα ΠΟΠ/ΠΓΕ, με σκοπό την εμπορία (π.χ. τυποποιητήρια ελαιολάδου) και επίσης επιχειρήσεις που θέλουν να χρησιμοποιούν τις καταχωρισμένες ονομασίες ΠΟΠ/ΠΓΕ, το κοινοτικό σύμβολο και το σήμα του AGROCERT. 
 Οι εγκεκριμένες επιχειρήσεις καταχωρούνται στο μητρώο εγκεκριμένων επιχειρήσεων και δικαιούχων χρήσης ενδείξεων ΠΟΠ/ΠΓΕ, το οποίο είναι διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.agrocert.gr. Τα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ που διατίθενται σε λιανική πώληση θα πρέπει επιπλέον άλλων υποχρεωτικών ενδείξεων, να φέρουν επί της συσκευασίας τους τα παρακά- τω εθνικά και ευρωπαϊκά σύμβολα σε έγχρωμη ή ασπρόμαυρη απεικόνιση, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία: 

 Ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, διενεργεί ελέγχους τόσο στην έδρα κάθε επιχείρησης όσο και σε σημεία χονδρικής και λιανικής πώλησης. Κατά το στάδιο της εξέτασης των αιτήσεων για ένταξη στο σύστημα έλεγχου των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων, διενεργείται επιτόπιος έλεγχος στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων. Ο έλεγχος αυτός αφορά στην εξακρίβωση της δυνατότητας των συγκεκριμένων επιχειρήσεων να παράγουν σύμφωνα με τις προδιαγραφές, τα γεωργικά προϊόντα ή τρόφιμα ΠΟΠ ή ΠΓΕ για τα οποία ενδιαφέρονται. 
  Επιπλέον, διενεργούνται τακτικοί ή/και αιφνιδιαστικοί έλεγχοι, σύμφωνα με τον «Κανονισμό Ελέγχου και Πιστοποίησης Προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ» που εκδίδει. Οι αιφνιδιαστικοί έλεγχοι πραγματοποιούνται ιδίως κατόπιν καταγγελιών, υπόνοιας ή/και μετά από ενημέρωση από άλλες αρχές ελέγχου κατά τη διενέργεια ελέγχων της αρμοδιότητάς τους. Ειδικότερα, οι έλεγχοι διενεργούνται: 
-Σε επιχειρήσεις που έχουν τύχει έγκρισης. 
-Σε επιχειρήσεις που δεν έχουν τύχει έγκρισης. 
-Στα σημεία χονδρικής και λιανικής πώλησης. 
- Σε πάσης φύσεως διαφημιστικό υλικό. 

Σε επιχειρήσεις που έχουν τύχει έγκρισης, ο έλεγχος αφορά στην ορθή τήρηση των προδιαγραφών σύμφωνα με τις οποίες το γεωργικό προϊόν ή τρόφιμο έχει καταχωρισθεί ως ΠΟΠ ή ΠΓΕ, προκειμένου να διασφαλίζεται η προέλευση της πρώτης ύλης, η παραγωγή, η μεταποίηση, η επεξεργασία, η συσκευασία, η αποθήκευση, η διακίνηση και εμπορία των εν λόγω γεωργικών προϊόντων ή τροφίμων. Επίσης, ο εν λόγω έλεγχος αφορά στην ορθή χρήση της επισήμανσης, παρουσίασης και διαφήμισης των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων. 
 Σε επιχειρήσεις που δεν έχουν τύχει έγκρισης, ο έλεγχος αφορά στην ορθή χρήση της επισήμανσης, παρουσίασης και διαφήμισης των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων. 

 Στα σημεία χονδρικής και λιανικής πώλησης ο έλεγχος γίνεται: 
  ✓για να διαπιστωθεί αν γίνεται ορθή χρήση των ενδείξεων, του κοινοτικού και εθνικού συμβόλου σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας 
  ✓για να διαπιστωθεί αν έχουν τεθεί σε εμπορία προϊόντα που καταχρηστικά φέρουν τις ενδείξεις που αναφέρονται στην ισχύουσα νομοθεσία 
 ✓κατόπιν σχετικών καταγγελιών 
 ✓αν με οποιοδήποτε άλλο τρόπο γνωστοποιηθεί παρατυπία ή παράβαση της κείμενης νομοθεσίας περί προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ. 

 Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ (Σεπτέμβριος 2015) οι ενταγμένες επιχειρήσεις ελαιολάδου στο Σύστημα Ελέγχου & Πιστοποίησης Προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ κατανέμονται ως εξής: 
 ✓378 ελαιουργεία 
 ✓147 τυποποιητήρια ελαιολάδου 
 ✓124 επιχειρήσεις ελαιολάδου που διακινούν προϊόν ΠΟΠ/ ΠΓΕ με ιδιωτική ετικέτα 

 Από το 2007 έως το 2015, οι τάσεις του αριθμού των ενταγμένων επιχειρήσεων ελαιολάδου στο σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ, ανά δραστηριότητα επιχείρησης, είναι έντονα αυξητικές, όπως παρουσιάζεται στο παρακάτω διάγραμμα: 

 Ενδιαφέρον έχει η κατανομή των ενταγμένων επιχειρήσεων ελαιολάδων ΠΟΠ/ΠΓΕ, ανά τομέα δραστηριότητας και Νομό:

 Η διακίνηση κάποιων ΠΟΠ/ΠΓΕ ελαιολάδων σε τόνους σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα. Τα ΠΟΠ/ΠΓΕ ελαιόλαδα που δεν παρουσιάζονται στο διάγραμμα, διακινούνται σε μικρότερες ποσότητες : 

Σήμερα, μικρό ποσοστό της εγχώριας παραγωγής ελαιολάδου φθάνει στην τυποποίηση. Δυστυχώς αυτό επιβεβαιώνεται και για τα ελαιόλαδα ΠΟΠ/ΠΓΕ. Υπάρχουν ελαιόλαδα ΠΟΠ/ΠΓΕ με εξαιρετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά, που δεν έχουν εδραιωθεί ακόμα στην αγορά και η κατάληξή τους είναι η χύδην διακίνηση στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, 10.305 τόνοι ΠΟΠ και ΠΓΕ ελαιολάδων συσκευάσθηκαν συνολικά το έτος 2012, 10.178 τόνοι το έτος 2013 και 7.000 τόνοι το έτος 2014. 
 Στόχος είναι η ανάδειξη, μέσω της τυποποίησης, των ΠΟΠ και ΠΓΕ ελαιολάδων ώστε να επιτευχθεί ο πρωταρχικός σκοπός της αναγνώρισης και πιστοποίησής τους που είναι: 
 • Η προώθηση των συγκεκριμένων προϊόντων που 
    παρουσιάζουν εξειδικευμένα χαρακτηριστικά, λόγω του 
    φυσικού περιβάλλοντος και του τρόπου με τον οποίο 
    παράγονται. 
 • Η αύξηση της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων. 
 • Η βελτίωση του εισοδήματος του Έλληνα παραγωγού. 
 • Η ενίσχυση οικονομικής και πολιτιστικής δραστηριότητας στις περιοχές παραγωγής των προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ. 
 • Η παροχή αξιόπιστων πληροφοριών στους καταναλωτές  
    για την καταγωγή των προϊόντων και για τη μεθοδολογία 
    παραγωγής τους. 
 • Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών 
    προϊόντων στις διεθνείς και εγχώριες αγορές.

Διαβάστε περισσότερα...

Κανόνες συσκευασίας, τυποποίησης και επισήμανσης του ελαιολάδου.

Παράδειγμα ετικέτας ελαιολάδου με πίνακα διατροφικής επισήμανσης.

Το ελαιόλαδο αποτελεί σίγουρα ένα από τα σπουδαιότερα προϊόντα της αγροτικής μας παραγωγής (αν όχι το σπουδαιότερο). Παραδοσιακό προϊόν της λεκάνης της Μεσογείου από τα πανάρχαια χρόνια, έχει υψηλή διατροφική αξία και χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης διεθνώς, συχνά όμως αδικείται από την διακίνησή του χωρίς στοιχειώδη τυποποίηση και επισήμανση (χύμα ή σε «ανώνυμους» τενεκέδες των 17 λίτρων).
 Η περιοχή της Πρέβεζας παράγει κυρίως ελαιόλαδο της ποικιλίας «Λιανολιά Πρέβεζας» (είναι γνωστή και με την ονομασία «Λιανολιά Κέρκυρας») ενώ υπάρχουν και κάποιες μικρές εκτάσεις με ελαιόδεντρα άλλων ποικιλιών, κυρίως «Κορωνέικης». Το ελαιόλαδο μάλιστα από συγκεκριμένες περιοχές του Νομού, παραγόμενο με καθορισμένες προδιαγραφές στη συλλογή και την έκθλιψη του καρπού, έχει κατοχυρωθεί ως Προϊόν Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) με τη διακριτική ονομασία «ΠΡΕΒΕΖΑ», και μάλιστα η σχετική Υπουργική Απόφαση χρονολογείται από το 1993 (!).
 Δυστυχώς όμως όλα αυτά τα χρόνια η έλλειψη μιας ισχυρής Ομάδας Παραγωγών Ελαιολάδου αλλά και η έλλειψη υποδομής στην προώθηση του προϊόντος στην αγορά είχε σαν αποτέλεσμα το ελαιόλαδο ΠΓΕ «Πρέβεζα» να παραμείνει μόνο στα χαρτιά και να μην φτάσει ποτέ στον καταναλωτή! Βασική λοιπόν προϋπόθεση για την κυκλοφορία του ελαιολάδου στην αγορά είναι η τυποποίηση και συσκευασία του.
 Ας δούμε σε γενικές γραμμές τι ισχύει για την τυποποίηση του ελαιολάδου και ποια βήματα πρέπει να ακολουθήσει κάποιος που επιθυμεί να συσκευάσει και να διαθέσει στην αγορά τυποποιημένο ελαιόλαδο.  
 Καταρχήν τα ελαιόλαδα τα οποία επιτρέπεται να κυκλοφορούν στο λιανικό εμπόριο εντός της Ε.Ε. ταξινομούνται σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες, με βάση τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά: α) Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο β) Παρθένο ελαιόλαδο γ) Ελαιόλαδο αποτελούμενο από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα και δ) Πυρηνέλαιο. Οι κατηγορίες που ενδιαφέρουν τον ελαιοπαραγωγό είναι οι δύο πρώτες που αφορούν τα παρθένα ελαιόλαδα, αφού οι άλλες δύο είναι προϊόν βιομηχανικής επεξεργασίας και προϋποθέτουν οργανωμένη βιομηχανική εγκατάσταση. 
 Ως εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο χαρακτηρίζεται το λαδι που έχει παραχθεί από τον ελαιόκαρπο μόνο με μηχανικές μεθόδους και η οξύτητά του δεν υπερβαίνει τα 0,8 g ανά 100 g. 
 Ως παρθένο ελαιόλαδο χαρακτηρίζεται το λάδι που έχει παραχθεί από τον ελαιόκαρπο μόνο με μηχανικές μεθόδους και η οξύτητά του δεν υπερβαίνει τα 2 g ανά 100 g. 
 Ποιος και με ποιο τρόπο μπορεί να συσκευάσει: Η συσκευασία του ελαιολάδου, γίνεται μόνο σε εγκεκριμένα συσκευαστήρια. Τα εγκεκριμένα συσκευαστήρια ελαιολάδου του Νομού Πρέβεζας υπάρχουν αναρτημένα και στο ιστολόγιό μας, στο σύνδεσμο “Συσκευαστήρια αγροτικών προϊόντων”. Οποιοσδήποτε επιθυμεί να συσκευάσει ελαιόλαδο πρέπει να απευθυνθεί και να συνεργαστεί με κάποιο εγκεκριμένο συσκευαστήριο. 
Είδος συσκευασίας: Το ελαιόλαδο επιτρέπεται να συσκευάζεται σε περιέκτες (δοχεία) χωρητικότητας μέχρι 5 λίτρων. Οι συσκευασίες αυτές είναι απαραίτητο να διαθέτουν σύστημα ανοίγματος που καταστρέφεται μετά το πρώτο άνοιγμα. Ωστόσο σύμφωνα με το Ν. 4254/2014 (ΦΕΚ 85/Α/2014) το ελαιόλαδο που προορίζεται για κατανάλωση σε εστιατόρια, νοσοκομεία, καντίνες και άλλες μονάδες μαζικής εστίασης επιτρέπεται να διακινείται και σε δοχεία των 10, 20, 25 και 50 λίτρων. Για το υλικό συσκευασίας η νομοθεσία δεν καθορίζει κάτι συγκεκριμένο, όμως γενικά θεωρείται ότι τα μπουκάλια από σκουρόχρωμο γυαλί είναι τα πλέον κατάλληλα για τη συσκευασία και αποθήκευση του ελαιολάδου. Σε κάθε περίπτωση τα υλικά πρέπει να είναι κατάλληλα για τρόφιμα και να διαθέτουν πιστοποίηση γι' αυτό. 
 Επισήμανση του ελαιολάδου (ετικέτα): Στην ετικέτα της συσκευασίας ελαιολάδου αναγράφονται υποχρεωτικά οι παρακάτω ενδείξεις: α) Η ονομασία (εξαιρετικό παρθένο, παρθένο, ελαιόλαδο, πυρηνέλαιο) β) Πληροφορίες για την κατηγορία του ελαιολάδου. Για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο πρέπει να αναγράφεται η φράση: "Ελαιόλαδο ανωτέρας κατηγορίας που παράγεται απευθείας από ελιές και μόνο με μηχανικές μεθόδους". Για το παρθένο ελαιόλαδο πρέπει να αναγράφεται η φράση:  "Ελαιόλαδο που παράγεται απευθείας από ελιές και μόνο με μηχανικές μεθόδους" γ) Ο προσδιορισμός της καταγωγής. Ο προσδιορισμός γίνεται σε επίπεδο Κράτους (π.χ. Ελληνικό Προϊόν) και μόνον για τα ελαιόλαδα ΠΟΠ και ΠΓΕ είναι επιτρεπτός ο προσδιορισμός σε περιφερειακό επίπεδο. δ) Η καθαρή ποσότητα εκφρασμένη σε μονάδες όγκου ε) Η επωνυμία και η διεύθυνση του παρασκευαστή, συσκευαστή ή διακινητή. στ) Η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ως “ανάλωση κατά προτίμηση πριν από...” ζ) Ο αριθμός παρτίδας η) Οι συνθήκες διατήρησης, π.χ. “Διατηρείται σε δροσερό και σκιερό μέρος” θ) Ο αλφαριθμητικός κωδικός έγκρισης (EL) του συσκευαστηρίου. 
 Εκτός από τις παραπάνω υποχρεωτικές ενδείξεις στην ετικέτα του ελαιολάδου μπορούν να αναγράφονται και επιπλέον πληροφορίες (προαιρετικές ενδείξεις) με την προϋπόθεση ότι μπορούν να τεκμηριωθούν. Τέτοιες ενδείξεις είναι οι φράσεις “πρώτη πίεση εν ψυχρώ”, “εξαγωγή εν ψυχρώ”, ενδείξεις για τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, ενδείξεις για την οξύτητα, κλπ. 
Διαθρεπτική επισήμανση: Σύμφωνα με την τρέχουσα νομοθεσία (Οδηγία 1990/496/ΕΚ) η αναγραφή του πίνακα διατροφικής επισήμανσης είναι προαιρετική, εκτός από την περίπτωση που στην επισήμανση του προϊόντος διατυπώνεται ισχυρισμός διατροφή ή/και υγείας. Ωστόσο σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 1169/2011 από τις 13 Δεκεμβρίου 2016 ο πίνακας διατροφικής επισήμανσης γίνεται υποχρεωτικός για όλα τα προσυσκευασμένα τρόφιμα, και θα πρέπει να συμμορφώνεται με τις διατάξεις του εν λόγω Κανονισμού (άρθρα 29-35 και τα αντίστοιχα παραρτήματα). Παράδειγμα πίνακα διατροφικής επισήμανσης για το ελαιόλαδο μπορείτε να δείτε παρακάτω στα ελληνικά και στα αγγλικά. 
Τελειώνοντας, και επειδή στο παραπάνω άρθρο επιγραμματικά και μόνο θίξαμε το πολύ μεγάλο κεφάλαιο “Ελαιόλαδο”, να αναφέρουμε και τα εξής: 
Το Υ.Π.Α.Π.ΕΝ. (πρώην ΥΠ.Α.Α.Τ.) έχει αναρτήσει στη σελίδα αυτή όλη τη σχετική νομοθεσία (εθνική και κοινοτική) για το ελαιόλαδο. 
Επίσης ένα πολύ καλό εγχειρίδιο για τους κανόνες εμπορίας και επισήμανσης του ελαιολάδου έχει συντάξει και ο Ε.Φ.Ε.Τ.

Διαβάστε περισσότερα...